Review xu hướng chiến thuật năm 2017: Lời tái khẳng định của Pep Guardiola phiên bản hậu Cruyffianism

By Nguyễn Nam Khánh | Thứ 5 - ngày 04/01/2018

Năm 2017 đã kết thúc với những dấu ấn đầy ấn tượng về mặt chiến thuật của Pep Guardiola, triết lý juego de posicion của ông, đã được cải tiến và điều chỉnh theo thời gian để có thể trở nên phù hợp với môi trường bóng đá Anh, phong cách này đang đưa Manchester City bay cao tại Premier League, giống như cái cách mà nó từng xưng hùng xưng bá ở La Liga và Bundesliga. Chắc chắn sẽ xuất hiện khá nhiều những lời dè bỉu, phàn nàn về số tiền khủng lồ mà Manchester City đã chi ra trong thị trường chuyển nhượng, và hơn thế nữa, là về nguồn gốc của số tiền đó, nhưng không thể phủ nhận, Manchester City của Pep Guardiola là một đội bóng vô cùng đặc biệt -  một hiện tượng mà bóng đá Anh chưa bao giờ được chứng kiến.

1943 3

Khi Pep Guardiola giành hai chức vô địch Champions League chỉ trong ba mùa giải tại Barcelona, phong cách bóng đá của họ đã khiến cả thế giới phải ngước nhìn với sự ngưỡng mộ và thán phục. Ngoại trừ các đội bóng do Jose Mourinho dẫn dắt, thì gần như tất cả các CLB trên thế giới đều muốn học theo lối chơi của Barcelona. Có một thời gian ngắn, bóng đá toàn cầu đã trở nên ám ảnh cực độ với các số liệu thống kê về kiểm soát bóng, và nó đã kết thúc vào một tuần của năm 2013, khi Borussia Dortmund và Bayern Munich lần lượt đánh bại Real Madrid và Barcelona để tiến vào trận chung kết Champions League nhờ phong cách bóng đá phản công.

Điều này đã mở ra một thời đại mới. Pep Guardiola, trong khi vẫn tuân thủ đúng các nguyên tắc trong “Cruyffian”, cũng đã điều chỉnh phong cách chiến thuật của mình để có thể thích nghi với Bundesliga và giúp nó trở nên linh hoạt hơn, thành tích của ông tại Bayern Munich đã bị đánh giá khá thấp vì những thất bại trong trận bán kết Champions League, đồng thời, người ta cũng nghi ngờ rằng liệu phương pháp huấn luyện và phong cách chiến thuật của ông có thể hoạt động tốt tại một giải đấu khắc nghiệt và đầy tính cạnh tranh như Premier League hay không?

Pep Guard

Ở các nơi khác, những con người ưu tú nhất trên băng ghế huấn luyện đã tạo ra khá nhiều phong cách nổi tiếng. Nền bóng đá Đức đã được reboot, với những người mở đường là Ralf Rangnick và Jürgen Klopp, họ đã đi ngược lại với phong cách chiến thuật 4 hậu vệ, hard pressing và zonal marking đã thống trị quá lâu ở Bundesliga, và chuyển đổi chúng thành một lối chơi hoàn toàn mới.

Ở La Liga, Diego Simeone đã khiến người ta phải thán phục với một thứ bóng đá có nguồn gốc từ phong cách anti-futbal của người Argentina mà ông học hỏi được thời còn là một cầu thủ trẻ ở Vélez Sarsfield dưới sự dẫn dắt của Victorio Spinetto, cha đẻ của chính phong cách này khi tạo ra nó không hề có một ý nghĩa xấu xa nào giống như cái tên “anti-futball” khá hắc ám, mà chỉ đơn giản là muốn mang đến một thứ bóng đá có nền tảng là tính tổ chức và sự nỗ lực chứ không phải là kĩ năng cá nhân.

Không thể không nhắc đến Antonio Conte, vị chiến lược gia nổi tiếng với lối chơi hard pressing, và chịu sự ảnh hưởng mạnh mẽ từ  Carlo Mazzone, người cũng đã từng dẫn dắt Pep Guardiola thời cựu cầu thủ Barcelona thi đấu cho Bresica. Ngoài ra còn có Max Allegri, người kế nhiệm của chính Conte tại Juventus. Còn rất nhiều nhà cầm quân xuất chúng khác xuất hiện trong thời kì hậu Cruyffian này, họ đã học theo phong cách của Ajax khi trước và cải tiến, điều chỉnh lại nó theo cách riêng của mình: Louis van Gaal, Luis Enrique, Frank de Boer, Ronald Koeman, Philip Cocu, Julen Lopetegui, Peter Bosz ...

Conte P

Trong thế giới bóng đá đỉnh cao, có rất nhiều phương pháp tiếp cận trận đấu, nếu không nhất thiết phải có nguồn gốc từ Cruyffian, thì ít nhất cũng được hình thành bởi những gì mà Pep Guardiola đã chứng minh. Ngay cả những đội bóng không sử dụng pressing tầm cao, cũng đã phải tìm cách để gây sức ép lên đối thủ của họ. Đó là cách mà các cuộc cách mạng văn hóa thường hoạt động: Một phong cách mới bắt đầu nổi lên và bùng nổ, dẫn đến việc các phương thức cũ sẽ phải tự điều chỉnh để phù hợp với thời đại. 

Hiện tại vẫn còn rất sớm, Premier League 2017/2018 chỉ mới đi được nửa chặng đường và vòng knockout Champions League vẫn còn chưa diễn ra, nhưng mùa giải này có thể là một cột mốc đánh dấu sự tái khẳng định về phiên bản “hậu Cruyffian” của Pep Guardiola. Mùa giải trước, Antonio Conte đã tạo nên sự thống trị của Chelsea ở Premier League với hệ thống 3-4-2-1 và không có bất kì đội bóng nào đủ khả năng để ngăn cản sự tự do mà hệ thống này đã đem đến cho hai inside-forward, nhưng ở mùa giải năm nay, vấn đề này đã bị phai mờ khi bị đặt bên cạnh câu hỏi “Làm thế nào để cản bước Manchester City?”

Trong vòng 53 năm qua, Chelsea là đội bóng đầu tiên giành được chức vô địch Premier League với đội hình 3 hậu vệ. Ít nhất là 17 đội trong số 20 đội bóng tại Premier League đã khởi đầu mùa giải này với đội hình 3 hậu vệ, mặc dù đây được xem là một phương pháp “lấy độc trị độc”, khi rất nhiều đội bóng chọn sử dụng đội hình 3 trung vệ vì đây chính là cách tốt nhất để đánh bại … 3-4-2-1, giống như cái cách mà Totthenham Hospurs đã khuất phục Chelsea 1 năm trước. Ví dụ như Manchester United, họ đã sử dụng đội hình 3 trung vệ ngay từ đầu trận đấu tổng cộng 4 lần ở mùa giải này.

Conte đã thích nghi thành công, và đến tháng 8, khi đội bóng của ông một lần nữa đối đầu với Tottenham Hospurs, kẻ đã thi đấu hoàn toàn vượt trội Chelsea của vị chiến lược gia người Italia mùa giải năm ngoái, khi họ chuyển sang chơi với đội hình 3-4-2-1, Conte đã quyết định sử dụng 3-5-1-1, hệ thống đã giúp Chelsea bóp nát mối đe dọa đến từ hai inside-forward của đối phương nhờ việc bổ sung thêm một holder. Đây là một sự điều chỉnh đơn giản cho đội hình chiến thuật này, và có thể tiếp tục được cải thiện thêm bằng cách đẩy hai wing-back lên cao để chuyển sang chơi với sơ đồ 3-3-3-1. Nhưng ngay cả khi sử dụng đến 6 cầu thủ thi đấu trong vai trò central defensive cũng không đủ để chặn đứng Manchester City, khi thầy trò Pep Guardiola giành chiến thắng với tỷ số 1-0 ngay tại Stamford Bridge với một màn trình diễn ấn tượng vào cuối tháng 9.

Những nghi ngờ và lo ngại về việc “Liệu Pep Guardiola và juego de posicion có thể thành công ở Anh hay không?” đã hoàn toàn bị xóa tan. Mặc dù “quả ngọt” đến khá chậm so với ở Tây Ban Nha và Đức, cũng như việc nó đòi hỏi City phải bỏ ra những khoảng tiền khủng lồ trên thị trường chuyển nhượng, nhưng kết quả hiện tại chính là: Thứ bóng đá mà Manchester City đang chơi, không chỉ đơn thuần là “đẹp”, mà còn tạo nên một sự thống trị tuyệt đối. Tất cả những gì còn lại mà họ cần phải làm, chính là tái hiện phong độ rực rỡ tại giải quốc nội ở đấu trường châu Âu.

Theo The Guardian.