Bóng đá Italia: Sau bóng tối liệu có là ánh sáng ?

By Nguyễn Nam Khánh | Thứ 2 - ngày 27/11/2017

Lần đầu tiên sau 60 năm, World Cup vắng bóng người Italia. Năm 1958, đội tuyển áo Thiên Thanh đã bỏ lỡ ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh trên đất Thụy Điển, và thật trớ trêu, những người đã cướp đoạt tấm vé đến Nga tham dự World Cup 2018 của họ ngay tại San Siro, cũng chính là Thụy Điển.

Từ năm 1970 đến nay, cứ 12 năm Italia lại chơi một trận chung kết World Cup, trong đó có 2 lần họ đăng quang, nhưng cái chu kì mà người Italia luôn tự hào ấy đã chính thức khép lại vào thời điểm mà giải đấu còn chưa diễn ra.

Xuyên suốt chiều dài 88 năm lịch sử của World Cup, với 18 lần tham dự, người Italia đã đóng góp cho thế giới bóng đá 83 trận cầu đỉnh cao, với 4 lần lên ngôi vô địch. Cùng với đó là những cụm từ đã đi vào lịch sử như Catenaccio, Espana 82’ và Un'estate Italiana …

Giờ đây, người Italia sẽ phải chờ thêm ít nhất 4 năm nữa để viết tiếp giấc mơ và bắt đầu một chu kì mới … 

Trong bóng đá, khi một đội bóng nhận lấy thất bại, đó là trách nhiệm của cả tập thể, động thái đổ hết mọi tội lỗi lên đầu huấn luyện viên là một việc rất không công bằng.

Nhưng trường hợp của đội tuyển quốc gia Italia và Gian Piero Ventura là một ngoại lệ …

Ventura là người được chọn để ngồi vào chiếc ghế HLV của Azzurri khi mà Italia FA đang tìm kiểm một ai đó có đủ khả năng kế nhiệm Antonio Conte và … rẻ (mức lương mà Ventura nhận chỉ bằng 1/3 Conte khi còn dẫn dắt ĐTQG). Người đàn ông này đã 68 tuổi và được giới thiệu là một trong những HLV đẳng cấp nhất thế giới, hoàn toàn không thua kém gì Carlo Ancelotti. Nhưng hóa ra, Ventura chẳng có gì đặc biệt cả, thậm chí, ông ta chỉ là một gã bất tài khi phải làm việc với những cầu thủ lớn.

Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên cả. Trong suốt 36 năm làm nghề HLV bóng đá, CLB danh tiếng nhất mà Ventura từng quản lý là Napoli, thậm chí, khi đang dẫn dắt một CLB ở giải hạng 3 Italia, ông đã bị sa thải chỉ sau 19 trận. Tên tuổi “lớn” tiếp theo mà Ventura được tiếp quản chiếc ghế huấn luyện là Torino, và ông đã cùng đội bóng này giành được vị trí thứ 7 trên BXH Serie A bốn năm trước. Chỉ sở hữu một bảng thành tích nghèo nàn như vậy, nhưng Ventura lại được FIGC trao niềm tin sẽ là người kết hợp những ngôi sao đang lên của Italia và các cựu binh – bao gồm ba nhà vô địch thế giới: Daniele De Rossi, Andrea Barzagli và Gianluigi Buffon – để dẫn dắt Azzuirri đến thành công.

Và đương nhiên, ông chấp nhận ngay công việc này.

5526652 gallery

Khi bạn huấn luyện một trong những ĐTQG lớn nhất thế giới – như Azzurri - bạn sẽ có 2 lựa chọn: Đi theo con đường của Antonio Conte, nếu bạn có một cá tính mạnh mẽ và một tập thể trung thành, luôn ra trận với tinh thần quyết thắng. Hoặc trở thành một HLV có phong cách xử lý mọi chuyện tùy theo tình huống, liên tục đưa ra những điều chỉnh, thay đổi, nhưng luôn biết sử dụng con người một cách hợp lý vào những thời điểm thích hợp, nếu bạn có khả năng thuyết phục mọi người tuyệt đối tuân theo chỉ đạo của mình và giúp các tài năng trong đội hình vận hành ăn khớp với nhau.

Nhưng Ventura không làm được gì cả. Sau 16 trận đấu do mình phụ trách, ông đã gọi không dưới 55 cầu thủ và thử nghiệm rất nhiều đội hình khác nhau. Vị HLV này loại bỏ 4-3-3 (có lẽ là sự lựa chọn hợp lý nhất cho các cầu thủ - theo cách sắp xếp của ông) ra khỏi những phương án của mình ngay từ đầu, bởi vì, theo lời giải thích của Ventura, ông không có đủ thời gian để thử nghiệm nó.  Vì vậy, thay vào đó, ông quyết định sử dụng 4-2-4, một phương án chiến thuật thảm họa – như những gì chúng ta được chứng kiến ở Madrid.

Những ngôi sao đầy tài năng của ĐTQG Italia đã không thể bộc lộ hết khả năng của mình, bởi vì họ thường bị Ventura “dìm hàng” (Lorenzo Insigne), hoặc sử dụng không hợp lý (Marco Verratti). Sự yếu kém của vị HLV 68 tuổi ngày càng lộ rõ, khi ông luôn cần phải tham vấn cùng với các cựu binh – Leo Bonucci, Buffon và De Rossi – trong mọi trận đấu. Cuối cùng, mỗi đội hình thi đấu và phương án chiến thuật của ĐTQG Italia đều là kết quả rút ra từ những cuộc biểu quyết trong phòng thay đồ, chứ không phải là sự lựa chọn do chính Ventura quyết định.

tải xuống 3

Hệ quả từ sự nhu nhược và yếu kém cả về tinh thần lẫn chuyên môn của vị HLV này lại một lần nữa được phơi bày trong trận lượt về Play-off World Cup với Thụy Điển, khi ông chỉ đạo Daniel De Rossi khởi động để chuẩn bị vào sân, tiền vệ của AS Roma đã thẳng thừng từ chối, anh trừng mắt quát vị trợ lý HLV: “Bảo tôi khởi động làm đ** gì? Bọn tôi cần thắng chứ đ** cần hòa! Cậu ta mới là người nên được vào sân!” và chỉ tay về phía Insigne.

Có lẽ Ventura nghĩ rằng, chỉ cần cho một cựu binh như De Rossi vào sân trong tình cảnh Italia đang gặp khó khăn, ông ta sẽ thoát được những lời chỉ trích nếu tuyển “Thiên thanh” thất bại. Hoặc cũng có thể ông ta đã nhầm Daniel De Rossi - một người đàn ông cao 6-foot-6, tóc vàng và có bộ râu rậm rạp - với Lorenzo Insigne - một chàng trai cao 5-foot-5, tóc đen và mày râu nhẵn nhụi. Cho dù là vì lý do gì đi nữa, thì đây cũng là một quyết định hết sức tệ hại.

Vì vậy, xét về công tác quản lý bóng đá, bài học mà bạn rút ra được từ thất bại của Ventura chính là: Hoặc bạn là một tên tuổi lớn, sở hữu kinh nghiệm thực tế  và những thành tích xuất sắc ở cấp độ bóng đá đỉnh cao (kinh nghiệm huấn luyện bóng đá đỉnh cao của Ventura là … 14 trận ở Europa League) hoặc bạn phải duy trì một “hệ thống” huấn luyện đồng bộ, với một bản sắc mạnh mẽ và hy vọng mình đang đi đúng hướng. Nếu may mắn, bạn sẽ có được một vị chiến lược gia có thể thực hiện cả hai cách trên.

Vào ngày 20-11-2017, những kẻ chịu trách nhiệm về thất bại của Azzurri đã phải tự giác từ chức, cái tên đầu tiên – như nhiều người đã đoán được từ trước - chính là Carlo Tavecchio, người đã trực tiếp chỉ định Ventura đảm nhận chiếc ghế huấn luyện. Đây là chuyện đáng lẽ đã nên diễn ra từ sớm. Nói một cách thẳng thắn: Không đời nào một ông già 74 tuổi từ trước đến nay hầu như chỉ làm việc ở cấp độ bóng đá nghiệp dư (chưa kể ông ta còn từng dính vào một vụ scandal kì thị giới tính ) lại đủ năng lực để ngồi vào chiếc ghế chủ tịch Liên đoàn bóng đá Italia.

tavecchio ventura sg6s2cg2b83d1x5o9wstg5t0a

Ít nhất, những gì Tavecchio nên làm là tìm cách cải thiện vị trí của Azzurri trên bảng xếp hạng FIFA, đương nhiên không phải là bằng một hành động ngớ ngẩn như gọi điện thoại cho Gianni Infantino để phàn nàn về việc “Italia đã giành 4 chức vô địch thế giới", mà là bằng cách thuê về một ai đó có thể hiểu được cách vận hành của BXH FIFA. Đó là một công thức toán học rất đơn giản, bạn hoàn toàn có thể giành được lợi thế trên BXH FIFA bằng cách sắp xếp thi đấu và chiến thắng trong các trận giao hữu - với đúng đối thủ và đúng thời điểm.

Bóng đá Italia đang sở hữu một thế hệ cầu thủ vô cùng tài năng. Trên thực tế, việc Buffon, Barzagli, De Rossi và Chiellini quyết định lùi khỏi ánh đèn sân khấu ở cấp độ ĐTQG sẽ mở đường cho những người trẻ vươn lên và tỏa sáng. Từ Roberto Gagliardini đến Andrea Conti, Mattia Caldara đến Alessio Romagnoli, Gianluigi Donnarumma đến Federico Chiesa ... họ đều là những cái tên rất đáng để trông chờ. Ngoài ra, còn phải nhắc đến những ngôi sao đã-và-đang chứng minh một cách rõ rệt tài năng của mình, như Verratti, Jorginho, Federico Bernardeschi, Leonardo Spinazzola và Andrea Belotti, tất cả bọn họ đều mới chỉ 25 tuổi, hoặc trẻ hơn.

Swedia vs Italia 1024x683

Trên hết, những chàng trai này đều không phải hứng chịu những áp lực kinh khủng như thế hệ các đàn anh. Họ không phải sống trong sự sợ hãi về những hậu quả phải gánh khi mắc sai lầm.

Không cần phải đặt ra những giới hạn về việc sử dụng cầu thủ ngoài EU, viết những bài review tường tận, hay bất kì một hành động vô nghĩa nào khác. Sau một vài năm tụt dốc, dây chuyền sản xuất tài năng của Italia đang hoạt động mạnh mẽ trở lại.

Thứ mà Azzurri cần là một nhà cầm quân đích thực, chứ không phải một ông già bất tài như Ventura, và đứng trên vị HLV ấy, là một nhà lãnh đạo biết rút ra những bài học từ các sai lầm trong quá khứ. Sự thành công sẽ không thể đến ngay lặp tức, nhưng nếu có thể xây dựng một nền tảng vững chắc, bóng đá Italia hoàn toàn có thể trở lại mạnh mẽ trong tương lai.

csm 155679 ita b3f959b4f3

Euro 2020 sẽ đến trong vòng chưa đầy 500 ngày nữa. Hãy chờ xem cuộc phục sinh của bóng đá Italia … 

Theo Marco Marcotti, Espn.