Sự ảnh hưởng của khoảng cách sút đến chất lượng của cú sút

By Nguyễn Nam Khánh | Thứ 6 - ngày 02/06/2017

Note: Bài viết dưới đây có sử dụng khá nhiều dữ liệu ExpG (Viết tắt của Expected Goals: Bàn thắng kì vọng), nếu vẫn chưa biết ExpG là gì, các bạn có thể đọc lại bài viết cũ của mình qua link: http://fo3zone.vn/tin-game/ky-thuat/3017-expected-goal-ban-th-ng-ky-v-ng-la-gi.html để hiểu rõ hơ, bởi đây sẽ là một dữ liệu cực kì quan trọng trong bài viết.

Như đã nói trong bài viết về xG trước đây, khoảng cách sút càng xa thì chất lượng của cú sút càng thấp; một cú sút từ tận … vạch giữa sân đương nhiên không thể đạt chất lượng như những cú sút từ ngay bên trong vòng cấm. Chẳng cần tham gia vào một lớp đào tạo phân tích bóng đá nào đó, bạn cũng dư sức nhận thức được điều này. Nhưng tại sao những bàn thắng như dưới đây lại luôn khiến cho người ta phải trầm trồ ca ngợi: Đó là bởi vì chúng ta chưa bao giờ kì vọng vào việc chúng có thể xảy ra.

Mặc dù vậy, việc tìm cách cải thiện chất lượng của những cú sút thật sự là một cuộc chiến đầy khó khăn. Đặc biệt là khi phải làm việc với các cầu thủ trẻ, những người luôn khiến cho người ta bực mình vì thói quen sút bóng ở những khoảng cách quá xa (phần nhiều là vì muốn thể hiện bản thân). Tuy nhiên, hiện nay, có rất nhiều đội bóng đã bắt đầu chú ý đến việc chọn lọc nên sút bóng ở khoảng cách nào để đạt được chất lượng cao nhất. Hãy xem biểu đồ dưới đây.

 

 sut

Có thể thấy, cho dù là về khoảng cách sút hay khu vực sút, các đội bóng trên khắp châu Âu ở mùa giải này đều có xu hướng tung ra những cú sút ở vị trí gần khung thành đối phương nhất có thể. Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ chủ yếu tập trung phân tích ở Premier League, chủ yếu là vì nếu đi phân tích cả châu Âu thì đến vài ngày cũng chưa hết.

Mùa giải

Tổng số cú sút

số cú sút bên ngoài vòng cấm

% số cú sút bên ngoài vòng cấm

Khoảng cách sút trung bình (đơn vị: Metres

12/13

10562

4626

43.80%

18.96

13/14

10238

4599

44.92%

19.15

14/15

9881

4221

42.72%

18.72

15/16

9781

4046

41.37%

18.50

16/17

9734

3971

40.80%

18.37


Điều đầu tiên chúng ta có thể nghiệm ra là mối quan hệ giữa «số cú sút được thực hiện từ bên ngoài vòng cấm » và « tổng số cú sút ». Mỗi mùa giải đi qua, số lượng những cú sút bên ngoài vòng cấm càng lúc càng giảm, qua đó tổng số cú sút cũng giảm theo. Tuy nhiên, đừng hiểu lầm điều này là do các đội bóng ngày càng yếu kém trong việc tạo ra cơ hội, nguyên nhân của việc này đơn giản là vì họ đang có xu hướng đề cao « chất lượng hơn số lượng », tổng số cú sút giảm đi theo số cú sút bên ngoài vòng cấm, nhưng chất lượng của những cú sút ngày càng tăng lên.

(Nếu bạn đang thắc mắc về sự tăng lên đột biến của khoảng cách sút trung bình ở mùa giải 13/14, thì câu trả lời là ; đó là một mùa giải rất … rất kì quặc về mặt trận tấn công. Có đến 184 bàn thắng được ghi bên ngoài vòng cấm trong mùa giải đó; Nhiều hơn đến 22 bàn so với mùa giải có nhiều bàn thắng bên ngoài vòng cấm nhất trong 5 mùa giải gần nhất.)

Vậy những đội bóng nào đang dẫn đầu trong xu hướng này và những chi phí mà họ nhận được ?

sut1

Mùa giải 2016/2017, Arsenal là đội có tỉ lệ sút bóng từ bên ngoài vòng cấm thấp nhất giải, chỉ 33,03% trong tổng số cú sút của họ. Vì một vài lý do, điều này có thể xem là khá có ý nghĩa. Nhất là khi nó phù hợp với tham vọng trở thành một … Barcelona phiên bản Anh của họ, với phong cách xây dựng công tác tấn công thông qua những cú sút có chất lượng cao (Mùa giải 2016/2017, tỷ lệ cú sút bên ngoài vòng cấm của Barcelona chiếm 31,9% tổng số cú sút của họ).

Mùa giải 2015/2016 là mùa giải mà mặt trận tấn công của Arsenal có màn trình diễn ngon lành nhất. Trong 5 mùa giải vừa qua, Arsenal của năm đó là đội bóng có khoảng cách sút trung bình thấp nhất. Nhờ vậy, xG/ cú sút của The Gunner tăng lên một cách rõ rệt, từ 0,105 của mùa 2014/2015 tăng lên thành 0,125 ở mùa 2015/2016, thành tích cao hơn bất kì đội nào khác trong khoảng thời gian đó. Còn mùa giải năm nay, Arsenal bỗng dưng trở nên « phế » nhất trong 5 năm qua về mặt trận tấn công, nhưng đó là một vấn đề khác, chúng ta sẽ nói đến ở lần sau.

Arsenal

 Mùa giải

xG/ cú sút

Khoảng cách sút trung bình (metres)

12/13

0.1056

18.45

13/14

0.1114

17.93

14/15

0.1056

17.80

15/16

0.1253

16.08

16/17

0.1035

17.25

Đội bóng láng giềng ở phía bắc Luân Đôn của họ, Tottenham Hospur, cũng là một trường hợp khá thú vị. Trước đây, những cú sút xa được xem là một phần trong lối chơi của Pochettino, người ta cho rằng Tottenham dưới sự dẫn dắt của vị huấn luyện viên này, sẽ giống như đội bóng cũ của ông trước đây – Southampton – có số cú sút ngoài vòng cấm chiếm tỷ lệ rất lớn trong tổng số cú sút. Tuy nhiên, mặc dù tỷ lệ % số cú sút ngoài vòng cấm của họ đúng là cao nhất giải, nhưng khá bất ngờ là Pochettino đã giúp cho khoảng cách sút trung bình của Spurs được giảm xuống một cách rõ rệt so với 5 mùa giải gần nhất. 

Tottenham

Mùa giải

Khoảng cách sút trung bình (metres)

12/13

20.75

13/14

19.98

14/15

20.22

15/16

19.81

16/17

19.76

Một cái tên khác, khá bất ngờ là cũng góp mặt ở đây, nhưng không phải là một tập thể mà là một cá nhân, ông tên là Sam Allardyce. West Ham, dưới sự dẫn dắt của Allardyce từ năm 2012 đến 2015, luôn có khoảng cách sút trung bình rất thấp, sau đó, ngay khi ông rời đi và để lại chiếc ghế huấn luyện cho Slaven Billic, thông số này đột ngột tăng lên rất nhanh. Mùa giải duy nhất của vị HLV người Anh ở Palace cũng có thông số tương tự như vậy, còn mùa giải ở Sunderland có kết quả hơi khác một chút, nhưng có thể xem đó là một điểm dị biệt. Phong cách chiến thuật này của Sam có thể xem là thành quả của thói quen xem xét kỹ lưỡng các số liệu thống kê để áp dụng vào công việc mà ông thường làm. Trong khi đó, Billic dường như có vẻ thích số lượng hơn là chất lượng.

West Ham dưới thời Allardyce  West Ham under Billic 
Mùa giải Khoảng cách sút trung bình (metres) Mùa giải Khoảng cách sút trung bình (metres)
12/13 16.60 15/16 18.29
13/14 17.33 16/17 18.52
14/15 17.25

 

Ngài máy chém Tony Pulis cũng là một cái tên sẽ được nhắc đến.

West Brom trước khi Pulis đến

West Brom dưới thời Pulis

Mùa giải

Khoảng cách sút trung bình (metres)

Season Khoảng cách sút trung bình (metres)

12/13

19.27

15/16 18.13

13/14

18.85

16/17 17.68

14/15

19.25

Nhìn vào Tony Pulis và Allardyce, vấn đề ở đây là « vị trí sút » chứ không phải là « cách sút ». Hai người họ không làm giảm khoảng cách sút trung bình của đội bóng mình bằng một lối chơi phức tạp và những đường chọt khe thông minh như Manchester City hay Arsenal. Họ chỉ đơn giản là đề ra những ý tưởng có thể phát huy hết thế mạnh của những quân cờ mà mình nắm trong tay, ví dụ như sử dụng nhiều tình huống không chiến hơn, hoặc tận dụng những pha bóng cố định, v.v… Một phương pháp đầy vững chắc để đạt được kết quả cuối cùng. 

Nói tóm lại : Các đội bóng trên thế giới đã bắt đầu nhận thấy sự ảnh hưởng của khoảng cách sút đến chất lượng của cú sút và bắt đầu tìm cách để giảm thiểu những cú sút xa vô thưởng vô phạt trong mặt trận tấn công xuống mức thấp nhất. Liệu trong tương lai, những cú sút xa có hoàn toàn biến mất ? Không, chúng sẽ không biến mất, và không nên biến mất. Như đã nói, tất cả mọi người đều rất thích thú những bàn thắng được ghi từ những cú sút sấm sét từ ngoài vòng cấm. Mục tiêu ở đây không phải là biến mọi đội bóng ở Poundland thành một phiên bản của Barcelona. Nó chỉ đơn giản là giúp cho các đội bóng sử dụng một cách thông minh và hiệu quả hơn những cơ hội mà họ nhận được trong trận đấu.

Theo Statsbomb.