[10 Đội hình của thập kỷ] #8: Costa Rica, World Cup 2014

By Nguyễn | Thứ 3 - ngày 28/03/2017

Mục đích của serie này không phải là 10 đội hình "tốt nhất", mà là 10 đội hình "thú vị nhất, hoặc là hiệu quả nhất so với tiềm lực của cầu thủ, như trường hợp Costa Rica ở World Cup 2014, hay Swansea 2011-13, những đội bóng hoàn toàn không quá tuyệt vời, nhưng lại có chiến thuật hết sức ấn tượng mà tôi tin rằng, nếu như bạn thử làm theo thì sẽ cực kỳ hiệu quả với những cầu thủ chất lượng hơn từ FO3.

Đây là một danh sách được liệt kê hoàn toàn cảm tính và không theo bất kỳ một tiêu chuẩn nào, vì thế, điều đáng quan tâm ở đây không phải là tìm kiếm ý nghĩa phân cấp trình độ giữa các đội hình trong danh sách, mà là bản thân mỗi đội hình có những vấn đề thú vị nào.

Có một số đội bóng đã thi đấu rất thành công, nhưng lại không có mặt trong danh sách: Nhà vô địch World Cup 2014 là tuyển Đức, hay Barcelona thời HLV Enrique, thậm chí các CLB ở ngoài châu Âu cũng không được để tâm luôn! Đây thực sự là vấn đề khá đáng trách, nhưng lại phù hợp với điều kiện tư liệu mà chúng ta có hiện nay.

Xem lại các phần trước:

#10: Swansea 2011-13

#9: Italia, Euro 2016

#8: Costa Rica, World Cup 2014

Costa Rica đã đem lại những phút giây hào hứng cho World Cup 2014 bằng lối đá quả cảm, đậm chất hùng ca. Dù phải dừng bước ở vòng tứ kết sau loạt sút luân lưu với Hà Lan, nhưng thành tích đó đã là quá tuyệt vời với một đội bóng mà ngôi sao lớn nhất của họ chỉ là Joel Campbell, cầu thủ thậm chí chưa thể đủ sức để canh tranh suất đá chính ở Arsenal, phải đến Olympiacos thi đấu tích lũy kinh nghiệm. Họ chia tay World Cup 2014 trong sự nuối tiếc của người hâm mộ, ánh mắt tôn trọng từ đối thủ và cái thở phào nhẹ nhõm của các đối thủ chưa phải đối mặt ở vòng kế tiếp. Trên đất Brazil, Costa Rica có lúc tưởng như sẽ trở thành đại diện đầu tiên của CONCACAF kể từ sau năm 1930, lọt vào vòng bán kết World Cup, nếu như đương kim Á quân giải đấu thời điểm đó là Hà Lan không được nữ thần may mắn mỉm cười trong những lượt đá cuối cùng của chấm luân lưu sau 120 phút bất phân thắng bại.

Ngay cả những người Costa Rica lạc quan nhất cũng không thể tưởng tượng rằng đội bóng của họ lại có thể làm tốt đến thế! Nhất là khi mà thành tích tốt nhất của họ trong suốt chiều dài lịch sử giải đấu chỉ là một lần vào đến vòng 2 World Cup vào năm 1990, và danh hiệu gần nhất mà đất nước này có được là Gold Cup 1989, đã cách đó đến một phần tư thế kỷ, còn Joel Campbell, cầu thủ nổi bật nhất của họ thì ngoại trừ các cổ động viên Arsenal và Olympiacos ra, chẳng ai biết anh ta là ai. Bản thân HLV Jorge Luis Pinto thậm chí còn buột miệng chửi thề, khi lá thăm đưa Costa Rica vào chung bảng đấu với 3 ông lớn Uruguay, Italia và Anh - Bảng đấu khó nhất ở World Cup 2014.

Thế nhưng trên đất Brazil, một câu chuyện cổ tích đã được viết bởi những chàng trai quả cảm: Họ đứng đầu bảng đấu “tử thần” của giải đấu với những chiến thắng chấn động trước Uruguay và Italia. Costa Rica sau đó tiếp tục vượt qua Hy Lạp ở vòng 1/16 và chút nữa đã làm nên chuyện trước Hà Lan nếu như nhà Đương kim Á quân không may mắn hơn trong loạt đá luân lưu.

Bí quyết của Costa Rica

Biết chắc rằng mình sẽ có rất ít cơ hội để giành chiến thắng tại bất kỳ trận đấu nào ở vòng bảng khi Anh, Ý và Uruguay đều là những đội bóng tốt nhất thế giới thời điểm đó. Vì thế, ưu tiên số một của họ là sử dụng một hệ thống có nhiều cầu thủ phòng ngự khá phổ biến ở Châu Mỹ là 5-4-1 với tiền đạo cắm duy nhất là Joel Campbell, nhưng có thể dễ dàng tùy biến thành 3-4-3 bằng cách đẩy 2 hậu vệ cánh và 2 tiền vệ cánh đồng loạt lên phía trên khi cần.

Mặc dù chơi phòng ngự, nhưng họ lại luôn đẩy đội hình lên rất cao, đẩy các tiền đạo ra xa khỏi khung thành của Navas và bao vây họ bằng hệ thống có đến 9 người: 5 hậu vệ dàn hàng ngang  và 4 tiền vệ đều tập trung vào nhiệm vụ phòng ngự! Cả Italia, Uruguay, Anh, Hy Lạp, và Hà Lan thời điểm đó đều không sở hữu một tiền đạo có tốc độ kinh khủng và thể lực dồi dào để có thể chạy đến 40m đón các đường chuyền vượt tuyến để tránh bẫy việt vị, nhưng lùi lại phía sau thì lại để cho Costa Rica có thêm nhiều cơ hội để "ý đông hiếp ít".

Ở khía cạnh tấn công, Joel Campbell tuy không phải là một tiền đạo hàng đầu thế giới, nhưng anh ta có thể chạy nước rút liên tục đến 5 lần (hoặc nhiều hơn) các quãng đường dài đến 40m, điều mà rất hiếm các tiền đạo tại giải đấu đó có thể làm được. Khi Costa Rica mất bóng, anh ta lùi sát về phía vạch giữa sân chờ đợi. Các đối thủ của họ đều quyết tâm phải thắng, lại đối mặt với quá nhiều cầu thủ phòng ngự, buộc lòng phải dâng cao đội hình lên. Đến khi Costa Rica bất ngờ giành được bóng, các tiền vệ sẽ giữ cho đối thủ không thể tiếp cận được 2 chân chuyền của họ là các... hậu vệ cánh là Diaz và Gamboa. 2 cầu thủ này sẽ lập tức thực hiện các đường chuyền siêu dài cho Campbell bứt tốc. 

Các hậu vệ hàng đầu thế giới thường sẽ bắt người khá tốt khi phải đối đầu 1vs1. Nhưng với các cuộc chạy đua liên tục thế này, tốc độ và thể lực là thứ duy nhất quyết định kết quả đối đầu! Và đó là lý do một mình Joel Campbell thừa sức cho các hậu vệ lừng danh phải vất vả. Và việc Costa Rica không thể ghi bàn vào lưới Hà Lan, không phải có nghĩa là Hà Lan có chiến thuật tốt để khắc chế anh, mà là bản thân anh chưa có đủ kỹ năng tốt để biến các cơ hội thành bàn thắng mà thôi!

Và FO3

Tôi đã nghiên cứu khá kỹ lưỡng các cách xây dựng chiến thuật thi đấu của các VĐV FO3 nổi tiếng trong và ngoài nước để nhận thấy rằng, một chiến thuật yêu cầu tốc độ xử lý cực nhanh, những pha phất bóng siêu dài, thả tự do cho tiền đạo chạy chỗ, tăng khả năng Q+W và phòng ngự dâng cao là những yếu quyết tạo ra một Costa Rica trong game. Tuy nhiên, hiệu quả thế nào thì còn phải cần thêm nhiều người đánh giá nữa!

Dưới đây là sơ đồ thi đấu. Lưu ý là hãy điều chỉnh để tất cả các cầu thủ trong đội của bạn đều có xu hướng tấn công 1, riêng tiền đạo cắm thì phải là công 3 thủ 3:

Và bảng chiến thuật