"Nghệ thuật ghi bàn" liệu có thể truyền dạy được ?

By Nguyễn Nam Khánh | Thứ 2 - ngày 19/03/2018

Không có gì là chắc chắn trong bóng đá cả, nhưng gần như chắn chắn là Kevin Phillips sẽ để lại một tá bàn thắng tại bất cứ đội bóng nào mà ông đặt chân đến, với 282 bàn thắng ghi được trong suốt sự nghiệp chuyên nghiệp kéo dài 20 năm của mình. “Đưa bóng vào lưới” thoạt nhìn thì là một công việc rất đơn giản, nhưng đến cả những tiền đạo xuất sắc nhất thế giới cũng gặp khó khăn trong việc giải thích về “nghệ thuật ghi bàn”. Đó là một phẩm chất được tạo ra từ bản năng của các tiền đạo, một giác quan thứ 6 giúp họ luôn có mặt tại đúng vị trí mà quả bóng sẽ xuất hiện. Trước khi giải nghệ, Kevin Phillips luôn được biết đến là một cây săn bàn khét tiếng, giờ đây, ông đang cố truyền dạy lại khả năng này cho những người khác, trong vai trò là huấn luyện viên chuyên môn của đội một Derby County - mặc dù chính ông cũng thừa nhận là mình chẳng có một công thức kỳ diệu nào để truyền dạy cả.

ges 1209834

“Tôi đã tham gia vào khá nhiều cuộc tranh luận về việc liệu có thể truyền dạy cho người khác cái thứ gọi là ‘bản năng’ không,” Phillips nói. “Tôi luôn tin rằng bạn hoàn toàn có thể thi đấu tốt nhờ vào bản năng, hãy nhìn vào những tiền đạo huyền thoại của Premier League - Owen, Fowler, Cole, Shearer – có rất nhiều bàn thắng mà họ ghi được là nhờ vào bản năng. Mọi người đều thích mẫu cầu thủ như Thierry Henry, cầm bóng xâm nhập sâu vào hàng phòng ngự, vượt qua cầu thủ đối phương và ghi những bàn thắng tuyệt đẹp, trong khi đó, có rất nhiều cầu thủ khác ghi được những bàn thắng bằng cách chọn đúng vị trí và đúng thời điểm. Đối với tôi, đó gọi là bản năng.”

“Đó là thứ không thể dạy. Tôi thật sự không biết làm thế nào mà mình có thể xuất hiện tại đúng những vị trí mà quả bóng sẽ đến. Tôi chỉ đơn giản là có mặt tại đó và dứt điểm. Theo tôi, nó là một khả năng ‘bẩm sinh’”

Kevin Phillips là một cái tên rất nổi bật trong thế hệ vàng của những tiền đạo người Anh, rất lâu trước khi Tammy Abraham và Dominic Solanke được debut trong màu áo đội tuyển quốc gia mặc dù chỉ mới thi đấu một vài trận ít ỏi ở môi trường bóng đá đỉnh cao. “Hãy nhìn vào các tiền đạo người Anh ngày nay, có lẽ bạn chỉ cần ghi được 10 bàn thắng tại Premier League là đã có cơ hội được gọi lên đội tuyển Anh. Thời của tôi, sự cạnh tranh khốc liệt hơn nhiều, bạn phải ghi được 20 bàn hoặc nhiều hơn, bởi vì những cái tên trực tiếp cạnh tranh suất góp mặt trên đội tuyển với bạn đều đã ghi rất nhiều bàn thắng. Chúng tôi đã được ban phước khi có thể sở hữu rất nhiều tiền đạo vĩ đại và thật tuyệt vời khi được tự mình đối đầu với họ.”

“Một trong những điều mà người ta thường nói đi nói lại với tôi nhiều nhất là việc tôi đáng lẽ ra đã có thể thi đấu cho đội tuyển quốc gia nhiều hơn, nhưng tôi vẫn rất vui khi đã có 8 trận đấu được khoát áo đội tuyển Anh. Với việc phải cạnh tranh với những cái tên  khét tiếng nhất vào thời điểm đó cho vị trí tiền đạo của đội tuyển, thì được ra sân 8 trận đã là may mắn lắm rồi. Ngày nay, tôi chắc hẳn sẽ có được 58 trận. Tôi đã thi đấu cho mỗi CLB trong khoảng 2 năm, nhưng nỗi tiếc nuối lớn nhất của tôi trong sự nghiệp chính là việc chưa từng được thi đấu tại một giải đấu lớn.”

Sự tiếc nuối đó đáng lẽ ra đã không tồn tại, khi Kevin Keegan điền tên ông vào danh sách những cầu thủ tham dự Euro 2000, thế nhưng Phillips đã không được thi đấu một phút nào. Alan Shearer và Michael Owen là một cặp đôi cực kì đáng gờm, nhưng Phillips vừa kết thúc mùa giải đầu tiên của ông tại Premier League với 30 bàn thắng trong màu áo Sunderland. Cho đến nay, ông vẫn đang là người Anh cuối cùng giành được danh hiệu chiếc giày vàng châu Âu. Hiện giờ, Hary Kane đang là cái tên duy nhất tiệm cận với Kevin Phillips và ông hy vọng tiền đạo của Tottenham sẽ là người kết thúc “sự độc tôn” của ông.

“Tinh thần làm việc của cậu ấy thật tuyệt vời. Qua nhiều năm theo nghiệp bóng đá, tôi đã học được rằng: Bạn càng làm việc chăm chỉ, bạn sẽ càng may mắn. Đó là điều mà Gary Player đã nói. Harry Kane luôn nỗ lực không ngừng và cậu ấy đang nhận được những phần thưởng xứng đáng với sự quyết tâm và khao khát mãnh liệt của mình. Cậu ấy là sự kết hợp hoàn hảo của những phẩm chất như dứt điểm và tư duy thông minh để biết được nơi nào-và-khi nào nên bứt tốc, hold-up play (Hiểu đại khái là: Giữ bóng và chờ đồng đội dâng lên để triển khai tấn công) và khả năng không chiến của cậu ấy cũng cực kì tốt. 

“Tôi nhớ là mình đã theo dõi Hary Kane từ 3 năm trước, khi tôi mới bắt đầu công tác huấn luyện tại Leicester và trong một trận đấu mà Tottenham hành quân đến King Power. Khi đó, cậu ấy đang bắt đầu tạo nên tên tuổi của mình, nhưng phải nói là lúc ấy tôi chẳng thấy Kane có gì ấn tượng cả. Nhưng bây giờ thì khác, bởi vì kể từ ngày đó, cậu ấy đã trở thành một cầu thủ hoàn toàn khác. Cậu ấy đang thể hiện một phong độ cực kì xuất sắc, điều đó cho thấy Kane có khả năng xử lý các thông tin mà mình nhận được trên sân tập và áp dụng nó vào trận đấu, một phẩm chất hết sức tuyệt vời.”

Phillips đã biên soạn ra một danh sách những bàn thắng ấn tượng nhất mà ông từng ghi được, nhưng có một bàn trong số đó là nổi bật hơn tất cả. “Bàn thắng mà tôi ghi được trong trận đấu giữa Sunderland và Chelsea, một cú volley từ khoảng cách 25 yard, là pha ghi bàn ấn tượng nhất đối với tôi. Khi đó, chúng tôi phải chạm trán với  một Chelsea đang sở hữu dàn cầu thủ cực kì chất lượng như Zola, Poyet, Desailly, Wise và Leboeuf, điều này đã khiến bàn thắng đó trở nên cực kì đáng nhớ.”

Bàn thắng này được ghi trong mùa giải đột phá của ông tại giải đấu hàng đầu nước Anh, khi Phillips kết hợp với Naill Quinn để tạo nên một cặp đôi hoàn hảo, đưa Sunderland cán đích ở vị trí thứ 7 tại Premier League vào cuối mùa giải.

“Chúng tôi đã hợp tác với nhau rất ăn ý, ở cả trong lẫn ngoài sân cỏ. Lời khuyên mà tôi nhận được từ HLV Peter Reid là hãy luôn ở cạnh Naill, không bao giờ chơi cách xa anh ấy hơn 10 hoặc 15 yard. Khi bóng đến chân Naill, nhiệm vụ của tôi là ‘đọc’ được những pha flick-on của anh ấy và chọn đúng vị trí mà bóng sẽ tìm đến. Thời điểm đó, Premier League vẫn chưa thực sự được nếm trãi sự kinh hoàng mà một cặp đôi little-man, large-man trên hàng công có thể tạo ra. Naill sẽ flick-ons quả bóng, còn tôi thì nhận thức và có mặt đúng tại vị trí mà nó sẽ tìm đến, sự kết hợp của chúng tôi luôn khiến tất cả mọi người bị bất ngờ.

“Tôi đã được nâng tầm trong một kỷ nguyên mà người ta rất hiếm khi sắp xếp đội hình với duy nhất một tiền đạo trên hàng công. Tôi đã phải chơi như vậy một vài lần và nói thật là tôi rất ghét điều đó. Cách bố trí như vậy khiến tôi không thể nhận được nhiều bóng và có cảm giác như mình bị tách biệt ra khỏi trận đấu. Đá cặp với một người khác thú vị hơn nhiều, bởi vì bạn cần phải hiểu rõ và có thần giao cách cảm với người kia. Tôi và Naill chính là ví dụ tiêu biểu.”

94 e1505488215603

Kevin Phillips biết rõ bóng đá đã phát triển như thế nào trong 25 năm qua. Khởi nghiệp với một đội bóng Non-league tên là Baldock Town vào năm 1991 – sau đó được phát hiện bởi Southampton với tư cách là một cầu thủ trẻ - ông tuyên bố giã từ sự nghiệp ở tuổi 40, sau khi giúp Leicester City thăng hạng lên chơi ở Premier League. Người ta đã cố gắng thuyết phục Phillips thi đấu thêm một mùa giải nữa, nhưng ông vẫn giữ nguyên quyết định và đảm nhiệm vai trò của một huấn luyện viên chuyên môn cho The Foxes. Ông chuyển đến Derby vào năm 2015 và gần đây đã được Sunderland ngỏ ý mời ngồi vào chiếc ghế Huấn luyện viên trưởng. Mặc dù nhận thức được sự khó khăn của đội bóng cũ, nhưng Phillips không hề có ý định thay thế  Simon Grayson. Ông yêu thích vai trò hiện tại của mình và không muốn đưa ra quyết định về bước tiếp theo trong nghề huấn luyện một cách quá vội vàng.

“Về việc trở thành một huấn luyện viên, tôi không muốn đưa ra quyết định một cách vội vã, nhưng đó vẫn là một tương lai rất hấp dẫn. Người ta đã bảo rằng tôi đang bị điên, bởi vì “tuổi thọ” của các huấn luyện viên thường rất ngắn, nhưng tôi vẫn cảm thấy rất thích thú với nó. Tôi thích làm việc với Gary Rowett tại Derby, nhưng ai biết được điều gì sẽ diễn ra trong tương lai. Đó cũng chính là nét đẹp của môn thể thao này.”

Theo The Guardian