Paulinho: Kẻ đạp lên dư luận để tỏa sáng

By Nguyễn Nam Khánh | Thứ 6 - ngày 29/12/2017

Paulinho là bảng hợp đồng đã phải nhận rất nhiều lời chỉ trích và châm chọc của Barcelona trong kì chuyển nhượng mùa hè năm 2017. Nhưng hiện tại, anh đã tỏa sáng rực rỡ trong màu áo Blaugrana và là tiền vệ có nhiều bàn thắng nhất La Liga mùa giải 2017/2018 cho đến thời điểm hiện tại. Dưới đây là bài phỏng vấn đầy thú vị với cầu thủ người Brazil, được thực hiện bởi nhà báo Sid Lowe của tờ The Guardian, tác giả của khá nhiều cuốn sách nổi tiếng về bóng đá như: Fear and loathing in la liga: barcelona vs real madrid, Catholicism, war and the foundation of francoism: the juventud de accion popular in spain 1931-1939 hay Catholicism, war and foundation: the juventud de acción popular in spain, 1931-1937.

Tôi đã nói với ông ấy rằng mình không còn muốn tiếp tục chơi bóng nữa. Ông ấy liên tục gọi điện cho tôi, nhưng tôi vẫn nhất quyết: ‘Tôi sẽ không chơi bóng nữa.’ Những cuộc gọi cứ thế mà đến, người ở đầu dây bên kia chính là ông chủ tịch đội bóng, nhưng José Paulo Bezerra Maciel Júnior – hay còn được biết đến với cái tên Paulinho - vẫn quyết tâm không để bị lung lay. Anh quay về ngôi nhà ở Sao Paulo, nhưng thay vì trở lại CLB thời thơ ấu, Paulinho quyết định từ bỏ bóng đá. Paulinho, ở tuổi 19, cảm thấy mình đã không thể chịu đựng được nữa. “Ở Lithuania, họ phân biệt chủng tộc với tôi, ở Ba Lan, họ không trả lương cho tôi, và tôi nghĩ: ‘Tôi chán lắm rồi.’” Anh kể lại. “Tôi nói với gia đình rằng: ‘Tôi sẽ không chơi bóng nữa.’”

Paulinho

Đó là lúc người vợ bấy giờ của anh can thiệp vào, cô bảo anh hãy nghĩ về bố mẹ - một công chức và một người quản lý siêu thị, những người đã luôn ủng hộ Paulinho kể từ khi anh bắt đầu chơi bóng vào lúc mới 5 tuổi.  Buông xuông tất cả, như cô nói, là một hành động thể hiện sự thiếu tôn trọng với họ. Paulinho và vợ của anh khi ấy đang có một cô con gái, bên cạnh đó, cô hỏi anh: “Anh còn biết làm gì khác ngoài chơi bóng cơ chứ?” Đó là một câu hỏi rất hay. Paulinho mỉm cười. “Tôi thật sự không biết,” Anh nói. “Cô ấy bảo tôi: ‘Điều duy nhất mà anh biết làm là chơi bóng.” Và cầu thủ người Brazil hoàn toàn đồng ý với cô.

Khoảng một tháng sau, Paulinho gia nhập Pão de Açúcar, một đội bóng ở giải hạng tư, hạng đấu nghiệp dư của Brazil. Gần 1 thập kỷ sau, anh đang chuẩn bị ra sân thi đấu cho câu lạc bộ lớn nhất thế giới, trong đội hình xuất phát của Barcelona ở trận El Clasico lừng danh. Là tiền vệ ghi nhiều bàn thắng nhất La Liga cho đến thời điểm này của mùa giải 2017/2018, đội bóng của Paulinho đang dẫn đầu BXH với khoảng cách 9 điểm và 14 điểm nhiều hơn đại kình địch Real Madrid, và mùa hè sang năm, anh cũng sẽ góp mặt trong đội hình tuyển Brazil ở kỳ World Cup trên đất Nga. “Nếu ai đó ngày trước nói rằng tôi sẽ được chơi ở World Cup và trong màu áo Barcelona, tôi sẽ ngay lập tức trả lời họ: ‘Hư cấu bỏ mẹ!’” anh nói. “Không bao giờ vụ đó xảy ra được đâu.”

Tuy nhiên, cái “ngày trước” mà Paulinho đang nói đến không phải là năm 2008, mà là năm 2015. Không phải là một thời điểm quá xa ở quá khứ, mà là mới đây thôi. Anh chậm rãi kể lại câu chuyện của mình. “Nó giống như một chiếc tàu lượn siêu tốc,” anh nói. Anh đã thi đấu ở 6 quốc gia của 3 châu lục, từng là nhà vô địch Copa Libertadores và cũng từng chịu cảnh xuống hạng, trải qua thất bại nhục nhã nhất lịch sử của tuyển Brazil, bị lăng mạ, không được trả lương và bị lãng quên. Và giờ đây, hãy nhìn xem!

Sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp của Paulinho bắt đầu vào năm anh 16 tuổi, khi anh rời quê nhà để chuyển đến Litva; và tưởng như đã kết thúc vào năm 26 tuổi, khi anh rời London để đến thi đấu ở Trung Quốc. Hoặc ít nhất thì người ta cũng cho rằng, Quảng Châu sẽ là mồ chôn của sự nghiệp Paulinho. “Khi tôi ra đi, tất cả mọi người đều nói: Sự nghiệp của tôi đã chấm hết.” Câu hỏi rất đơn giản: Vì sao lại ra đi? Câu trả lời cũng rất đơn giản, nhưng vô cùng tàn nhẫn: Một viễn cảnh còn tồi tệ hơn, nhiều khả năng sẽ diễn ra nếu tiếp tục ở lại Tottenham.”

Sau một năm ở Vinius, Paulinho chuyển sang Lodz, và trở lại Brazil vào mùa hè năm 2008. Anh thăng hạng cùng Pao de Acucar, trước khi gia nhập Bragantino ở giải hạng hai. Từ đó, Paulinho đến với Corinthians, nơi anh giành được chức vô địch quốc gia Brazil, Libertadores và World Cup Club. Sau khi từ chối Inter Milan, anh đầu quân cho Tottenham một năm sau đó với mức phí kỷ lục của CLB này lúc bấy giờ là 17 triệu bảng Anh. Paulinho thừa nhận, đáng lẽ ra Premier League sẽ là một giải đấu rất phù hợp với anh, nhưng chỉ trong vòng 2 năm, anh đã rơi vào sự tuyệt vọng và phải xách hành lý ra đi. “Tôi không thể nói rằng mình đã đưa ra quyết định rời Spurs một cách dễ dàng, nhưng rõ ràng là tôi phải làm chuyện đó,” anh tâm sự. “Đó là một thời điểm rất khó khăn.”

201

[André] Villas-Boas đã mang tôi đến London vào tháng 7 năm 2013; đến tháng 12 thì ông ấy ra đi. Ông ấy muốn có tôi, chúng tôi đã trò chuyện rất nhiều, và 6 tháng sau thì Tim Sherwood được bổ nhiệm. Tôi không có vấn đề gì với HLV mới cả - ông ấy rất trẻ và cũng rất giỏi – nhưng đội bóng lại đang thi đấu không tốt và ông ấy buộc phải thay đổi mọi thứ. Tim đã có một vài điều chỉnh, nhưng tôi vẫn được chơi 8 hay 9 trận cuối mùa giải đó. Thế rồi Mauricio Pochettino đến để thay thế Sherwood.

Một sự kiện khác cũng xảy đến. Khi Paulinho hồi tưởng lại quá khứ, hình ảnh về Belo Horizonte bắt đầu hiện lên. Anh đã có mặt trong trận bán kết World Cup 2014, khi đội chủ nhà đang bị tuyển Đức dẫn trước với tỷ số 5-0, và khi anh quay trở về với Tottenham, rõ ràng thất bại nhục nhã của Brazil trước tuyển Đức đã tác động không nhỏ đến tâm lý Paulinho. “Vấn đề đã xảy đến ngay sau kì World Cup, và tôi đã phải rất cổ gắng để lấy lại tinh thần. Tôi là người tập trung muộn nhất ở CLB và trong tư cách của một kẻ thất bại cùng tuyển Brazil ngay trên quê nhà .” Anh dừng lại một chút, trước khi tiếp tục nói.

“Tôi chưa bao giờ muốn nói nhiều về trận đấu đó: Dù chỉ là một hoặc hai lần. Bạn có thể thua một trận đấu với tỷ số 2 hay 3 bàn và bảo rằng: ‘Ồ, chúng tôi đã phạm vài sai lầm, nên thua cuộc.’ Nhưng khi đã thua đến tận 1-7, bạn còn có thể nói gì được đây? Một tỷ số không tưởng, nhất là với một đội bóng như Brazil, nhưng nó đã xảy ra. Và ngay sau đó, tôi phải trở lại cùng CLB. Bạn có cả một mùa giải chờ đợi ở phía trước, khi bạn đang hy vọng mình có thể phục hồi tâm lý sau thất bại ở kỳ World Cup.” 

Nhưng mọi thứ đã không diễn ra theo ý muốn của Paulinho. Anh từng đá chính 28 trận ở Premier League trong mùa giải đầu tiên ở bắc London; nhưng đến mùa giải thứ hai thì chỉ ra sân vỏn vẹn 3 trận. “Trong trận đấu đầu tiên dưới thời Pochettino, tôi được chơi ở vị trí ưa thích của mình, nhưng sau đó, tôi toàn phải chơi ở những vị trí trái sở trường.” Vừa kể, Paulinho vừa diễn tả bằng các ngón tay. “Nếu chúng tôi chơi với 3 người, tôi sẽ ở vị trí này. Nếu với 2 người, tôi sẽ ở đây. Ông ấy áp dụng một hệ thống khác hoàn toàn so với trước đây, và nếu bạn không được chơi ở vị trí sở trường tại một giải đấu đầy tính cạnh tranh như Premier League, đó sẽ là một khó khăn rất lớn.”

“Tôi từng thi đấu ở cánh trái: Ông ấy đưa ra chỉ đạo và tôi buộc phải chơi ở vị trí đó, bởi vì tôi muốn được ra sân. Tôi không có vấn đề gì với Pochettino cả. Tôi nói với ông ấy: ‘Tuy vị trí này không phải là sở trường của tôi, nhưng nếu ông muốn thì tôi sẽ chơi ở đó.’ Nhưng càng về lâu dài, bạn sẽ không thể phát huy được hết khả năng của mình và sau 6 tháng, tôi không còn được ra sân thường xuyên nữa.” 

“Tôi nghĩ đã đến lúc mình phải ra đi. Nhưng là đi đâu? Tôi không biết. Nhưng tôi muốn đi. HLV không còn tin tưởng ở tôi, nên không còn lý do gì để ở lại nữa. Khi đó là tháng 4 hay tháng 5 của năm 2015. Tôi đã nói chuyện với chủ tịch Daniel Levy và hỏi xem ông ấy có giúp được gì cho tôi hay không. Ông ấy là một người hết sức tuyệt vời, và ông ấy nói: “Để chờ xem có bất kì lời đề nghị nào gửi cho cậu không.”

Những gì tôi có là một lời đề nghị đến từ Trung Quốc. Và nhiêu đó cũng đã là quá nhiều rồi. “Có hai lời chào mời khác ở châu Âu, nhưng họ chỉ muốn mượn chứ không muốn mua đứt, và tôi đã từ chối,” Paulinho cho biết. Luiz Felipe Scolari muốn Paulinho đến Quảng Châu, thế là anh rời khỏi London, và không còn trở lại đây nữa, mãi cho đến trận đấu giao hữu ở Wembley hồi tháng trước. Paulinho nói rằng, anh đã ra đi một cách rất thoải mái. “Tôi sẽ không thể nói xấu nước Anh, mặc dù đã phải trải qua một quãng thời gian khó khăn ở đó; được thi đấu bên cạnh các cầu thủ Spurs là một niềm vui rất lớn. Tôi có nói chuyện với Kyle Walker vài lần, và rất vui khi được gặp Danny Rose và Eric Dier.”

Việc đến Trung Quốc thi đấu được xem là hồi kết của sự nghiệp Paulinho. Mặc dù Paulinho khăng khăng rằng anh hoàn toàn ổn ở Quảng Châu, một thành phố có hơn 13 triệu dân và được anh mô tả là “hoàn hảo”, nhưng anh vẫn nhận thức được sẽ có những rủi ro cho sự nghiệp của mình. Bóng đá ở đấy có phải quá dễ dàng không? Các cầu thủ có thực sự quan tâm đến điều đó không? Rất nhiều cầu thủ khác cũng bị xem là sẽ chôn vùi sự nghiệp ở Trung Quốc, nhưng Paulinho phủ định điều đó, anh xem giải đấu này là nơi bắt đầu lại.

“Mọi thứ hoàn toàn không giống nhau,” anh thừa nhận. “Giải đấu này không cùng đẳng cấp với Tây Ban Nha, Ý, Anh, Đức; nó hoàn toàn khác biệt. Nhưng vào năm 2016, rất nhiều cầu thủ danh tiếng đã đến đây: Gervinho, [Ezequiel] Lavezzi, Jackson Martínez – và sau đó cả Oscar và Hulk cũng đến. Giải đấu càng lúc càng phát triển. Những điều luật mới được đưa ra khiến cho việc mua bán cầu thủ trở nên khó khăn hơn, và một trong số chúng buộc các đội bóng phải có 3 cầu thủ U23 trong đội hình, tôi đã nghĩ có lẽ giải đấu sẽ thụt lùi lại một chút, nhưng nó vẫn tiếp tục cải thiện sau năm 2015.”

“Có thể các trận đấu ở đây không được xếp vào top đầu của thế giới bóng đá, nhưng nó vẫn đòi hỏi thể lực rất cao và những đội bóng như Quảng Châu hoặc Thượng Hải đều sở hữu những cầu thủ Trung Quốc rất chất lượng, cũng như những ngoại binh. Chúng tôi có 8 hay 9 tuyển thủ Trung Quốc trong đội hình. Và nếu đã là một cầu thủ, thì động lực của tất cả đều như nhau cả thôi, bởi vì nó bắt nguồn từ bên trong bạn, cho dù có thi đấu trước 4.000, 5.000 hay 100.000 khán giả. Ngoài ra, tôi cũng vẫn còn đội tuyển quốc gia để cống hiến.”

Paulinho giành được 6 danh hiệu với Quảng Châu, bao gồm cả chức vô địch Champions League châu Á. Tite, huấn luyện viên của tuyển Brazil, người từng dẫn dắt anh tại Corinthians đã đặt niềm tin vào anh ngay cả khi anh đang chơi ở Trung Quốc. Dù tuyển Brazil đã triệu tập Paulinho vào đội hình – nhưng bất ngờ hơn cả, vẫn là lời mời gọi từ Barcelona. Khi Paulinho đang chuẩn bị thực hiện quả đá phạt, trong trận giao hữu với Argentina, Lionel Messi đã lại gần anh và hỏi: “Cậu sẽ gia nhập Barcelona chứ?” Ngôi sao người Argentina hỏi. “Nếu cậu muốn thì OK thôi,” Paulinho trả lời trước khi nhường lại quả đá phạt cho Willian, bởi vì tâm trí của anh đã không còn giữ được sự tập trung nữa. 

453

“Người đại diện của tôi gọi điện đến. Thái độ của tôi là: ‘Khi ông có một lời đề nghị cụ thể, hãy ngồi xuống và cùng bàn bạc, nhưng bây giờ, tôi không cần thêm bất kì sự điên rồ nào trong sự nghiệp của mình nữa.’ Tôi vẫn còn 3 hoặc 4 năm trong hợp đồng. Tôi đưa ra quan điểm rõ ràng: Hoặc là chuyển đến Barcelona, hoặc là ở lại, ngoài ra, không có gì khác. Chúng tôi đã bước vào vòng knockout của Champions League châu Á và Scolari muốn giữ chân tôi, nhưng ông ấy cũng hiểu cơ hội này có ý nghĩa lớn đến thế nào đối với tôi. Tôi đã 29 tuổi, và kia là Barcelona. Tôi nói với ông ấy: ‘Đó là Barcelona đấy. Chúng ta không phải đang nói về bất kì một CLB nào ở đây cả: không phải đội này, đội nọ, đội kia. Không, chúng ta đang nói về Barcelona.’”   

Quảng Châu đã cản trở và Barcelona buộc phải trả đủ số tiền giải phóng trong ngày cuối của thị trường chuyển nhượng ở Trung Quốc. Các CĐV ở Quảng Châu vô cùng giận dữ - nhưng sự giận dữ ở Catalonia còn lớn hơn thế nữa. Sau sự ra đi của Neymar, Barcelona đang lâm vào khủng hoảng, một danh sách dài những sai lầm đã xuất hiện và những vấn đề ngày càng lớn, rất nhiều người xem thương vụ Paulinho như một trò hề của Ban lãnh đạo Blaugrana – nó là bằng chứng cho thấy CLB đang xuống dốc và ban lãnh đạo thì bất tài.

Rất ít người đến xem buổi lễ ra mắt của Paulinho và tất cả bọn họ đều đã chứng kiến màn tâng bóng hỏng của anh. Nó như thể dự báo trước rằng, đây sẽ là một thương vụ thảm hại. 40 triệu Euro, cho một cầu thủ đã 29 tuổi, đến từ Trung Quốc, từng bị đá khỏi Tottenham Hospurs và hoàn toàn không phù hợp với Barcelona. 

Paulinho thừa nhận rằng anh thường xuyên nói chuyện với các đồng đội về lối chơi của Barcelona – đặc biệt là Messi, Sergio Busquets và Luis Suarez. “Chúng tôi không có nào cầu thủ như cậu ấy trong đội hình,” HLV Ernesto Valverde nhận xét. “Cậu ấy là một cầu thủ có nền tảng kỹ thuật tốt và thể lực dồi dào.” Paulinho nói:  “Tôi là mẫu tiền vệ có thể di chuyển về phía khung thành đối phương và dứt điểm. Tôi hầu như chưa bao giờ chơi ở vị trí của Busquets cả. Phong cách của tôi tương tự với Lampard.”

Dưới sự dẫn dắt của Valverde, Barcelona đang có chuỗi 24 trận bất bại trên mọi đấu trường và Paulinho đóng vai trò quan trọng trong chiến tích này. Sau trận đá chính đầu tiên, trận đấu mà anh ghi 1 bàn và kiến tạo 1 bàn, Liên đoàn bóng đá Brazil đã nói đùa: “Paulinho có tệ không?”; Dani Alves thì khẳng định rằng, Paulinho sẽ chứng minh cái giá mà Barcelona đã bỏ ra để có được anh là quá rẻ. Đến nay, cầu thủ người Brazil đã có 6 bàn và 2 kiến tạo ở La Liga. Tên anh được hát vang ở Camp Nou bởi các CĐV. “Tôi rất hạnh phúc vì đã thi đấu tốt và giúp ích cho đội bóng,” Anh nói. “Tôi không nghĩ rằng mọi thứ lại diễn ra một cách tốt đẹp đến vậy.”

“Tôi nghe người ta nói mình đang khiến những người từng chỉ trích phải câm lặng, nhưng sự thật không phải vậy: Tôi không cần phải chứng minh bản thân với bất kỳ ai cả. Tôi không thi đấu vì mục đích phủ nhận những chỉ trích, tôi thi đấu là vì các đồng đội. Khoảng 3 hay 4 năm nay, tôi đã không thèm bận tâm đến chúng nữa,” Anh tâm sự. “Mọi người cứ nói và nói mãi. ‘Hắn ngon đấy, được thi đấu cho cả Barcelona cơ mà’, ‘đến giờ hắn mới hay thôi, khi trước hắn chơi ở Trung Quốc mà’, blab, bla, bla. Khi tôi còn ở Bragantino, hay khi chuyển đến Corinthians, tôi vẫn vậy; ở Tottenham hay Trung Quốc, cũng vẫn vậy. Tôi đã luôn là chính tôi từ những ngày đầu đến bây giờ.”

Paulinho

Paulinho lại một lần nữa hồi tưởng về những ngày đầu bước chân vào nghiệp bóng đá. “Thật khó khi phải bỏ lại mọi thứ ở phía sau vào lúc mới chỉ 17 tuổi, nhưng tôi buộc phải làm như vậy. Và sau đó, những vấn đề như nạn phân biệt chủng tộc hay không được trả lương đã ập đến, chúng khiến tôi muốn từ bỏ tất cả. Tôi đã chiến đấu cho quyền lợi của chính mình. Tôi đâu có đòi hỏi gì quá đáng, tôi chỉ đòi hỏi điều mình muốn – là được tôn trọng và được trả lương.”

“Gia đình tôi không khá giả gì, nhưng chúng tôi vẫn ổn, chúng tôi vẫn có thể sống tốt, vì vậy, tôi nghĩ: ‘Tôi không cần những thứ lớn lao như thế này.’ Không phải là tôi không thích bóng đá, chỉ là tôi không còn muốn tiếp tục chịu đựng nữa. Sau đó, họ cố gắng thuyết phục tôi. Bây giờ, chúng tôi đều cười lớn khi nhớ lại chuyện đó: ‘Con thấy đấy! Tưởng tượng xem nếu hồi đó mà con từ bỏ thật thì sẽ thế nào.’ Tôi đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm và tôi không muốn thay đổi điều gì cả. Từ đó, tôi đã đến Spurs, và từ Spurs tiếp tục chuyển đến Trung Quốc, bởi vì tôi muốn được chơi bóng. Năm 2014 là một giai đoạn đầy khó khăn, và năm 2015 cũng vậy, tất cả mọi người đều nói: ‘Bah, sự nghiệp của mày tiêu tùng rồi, Paulinho.’ Ai cũng nói như vậy cả, họ cho rằng trình độ chơi bóng của tôi sẽ đi xuống, nhưng tôi vẫn giành được 6 chức vô địch và trở lại với tuyển Brazil. Còn bây giờ là Barcelona. Bóng đá là như vậy đấy. Nó như một chiếc tàu lượn siêu tốc; chẳng ai cho tôi cơ hội nào cả, nhưng giờ tôi đang ở đây. Barcelona.”

The Sid Lowe, The Guardian.