Nhanh hơn, cao hơn, mạnh mẽ hơn (P.2)

By Nguyễn Nam Khánh | Thứ 3 - ngày 10/01/2017

(Lược dịch từ bài viết FASTER, HIGHER, STRONGER The Olympian evolution of Cristiano Ronaldo của tác giả Thore Haugstad được đăng tải trên Twenty Minutes Read)

Xem lại phần 1 tại đây: Nhanh hơn, cao hơn, mạnh mẽ hơn (P.1)

“Tôi đã từng nhìn rất nhiều tài năng đến và đi.” Clegg trả lời trong buổi phỏng vấn với BBC. “Nani và Anderson, cả hai đều đến đây vào trong năm 2007 ở cùng độ tuổi với Ronaldo, nhưng sự khác biệt giữa họ là quá lớn. Sự khác biệt rõ ràng nhất ở đây chính là sự hiểu biết và kiến thức về việc làm thế nào để trở thành người giỏi nhất. Ronaldo vượt trội hoàn toàn so với những người khác về khoản này.".

Cristiano thuê một đầu bếp riêng để có thể đảm bảo chế độ ăn uống của mình một cách chuẩn xác nhất. Anh mua một căn nhà với bể bơi được thiết kế đặc biệt để có thể phục vụ cho việc hồi phục cơ bắp. Clegg nhớ lại sau mỗi buổi tập với cả đội, Cristiano sẽ trở lại phòng gym để tập thêm các động tác chân. Rồi anh về nhà, ăn, bơi, ngủ, và lặp lại như thế vào sáng hôm sau. Việc này được lặp đi lặp lại suốt 6 năm.

Chúng tôi thực hiện những bài tập cải thiện tốc độ, sức mạnh và khả năng phản ứng, tất cả mọi yếu tố cần phải có của một cầu thủ trên sân bóng.”, Clegg cho biết. “Công việc của tôi phần lớn là xoay quanh cậu ấy. Tôi thậm chí đã từng đến Montreal và quan sát những thiết bị chuyên biệt về nhận thức, và những cách luyện tập khác nhau để có thể đem về áp dụng với cậu ấy.

Cristiano yêu nơi này, nhưng đồng thời cậu ấy cũng nhận thức được mình đang đi trên một cuộc hành trình dài, và cậu ấy biết nó sẽ đưa đến mình đến một nơi khác”.

Ngày 6 tháng 7 năm 2009, Cristiano ra mắt tại Santiago Bernabéu, thương vụ chuyển nhượng đắt giá nhất thế giới với số tiền khủng lồ 80 triệu bảng Anh chính thức hoàn tất. Anh 24 tuổi. 80000 CĐV đã có mặt tại sân vận động lúc đó, một lượng người đáng kinh ngạc đã đến để chào đón một chữ ký mới, chỉ để xem anh đá vào quả bóng vài lần, vẫy tay, và mỉm cười. Đầu mùa hè năm đó, anh đã trải qua bài kiểm tra y tế trước khi chính thức gia nhập Real Madrid trong khi đang nghỉ hè ở Bồ Đào Nha. “Cậu ấy có buồng phổi và trái tim phi thường.” Carlos Diez, giám đốc y tế của CLB cho biết. “Chúng tôi đã thực hiện tất cả các xét nghiệm ở Bồ Đào Nha cũng như bổ sung thêm mọi thông tin cần thiết. Bây giờ, chúng tôi sẽ có thể sử dụng những dữ liệu thu thập được để giúp cậu ấy hoàn thiện hơn nữa.”

Mùa hè đó cũng đánh dấu sự trở lại của ông trùm xây dựng Florentino Perez ở Santiago Bernabeu, người đã thay thế Ramon Calderon ở cương vị chủ tịch CLB sau khi giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử chủ tịch. Trong giai đoạn đầu dẫn dắt Real Madrid, từ năm 2000 đến 2006, ông đã đem về những bảng hợp đồng bom tấn Zinedine Zidane, David Beckham, và Luis Figo để tạo ra đội hình mang tên galácticos lừng danh. Giờ đây, tư tưởng đó của ông vẫn không hề thay đổi. Trước khi Ronaldo đến, ông đã hoàn tất một thương vụ kỷ lục khác mang tên Kaka từ A.C. Milan với số tiền chuyển nhượng lên đến 56 triệu bảng Anh và Karim Benzema từ Olympique Lyon với mức phí 30 triệu bảng Anh. Vào tháng 8, tiền vệ trụ cột Xabi Alonso của Liverpool cũng gia nhập đội hình toàn sao của Perez với phí chuyển nhượng 30 triệu bảng Anh. HLV mới là Manuel Pellegrini, được mời về từ Villarreal. Galacticos thế hệ tiếp theo đã được hình thành, với Cristiano là nhân vật chính.

Mùa giải đầu tiên khởi đầu khá suôn sẻ. Real Madrid thắng cả 5 trận đầu tiên. Nhưng khi mùa giải kết thúc, họ trắng tay. Ở la Liga, họ giành được 96 điểm, nhưng vẫn xếp sau Barcelona của Pep Guardiola; ở Champions League, họ gục ngã trước Olympique Lyon tại vòng 1/16; tại Copa del Rey, họ thua 4-0 trước Alcorcón, một đội bóng đang chơi ở Segunda División B, tại vòng 32 đội, một kỳ tích được báo chí Tây Ban Nha đặt cho cái tên Alcorcónaz. Pellegrini bị sa thải. Cristiano ghi được 26 bàn thắng sau 29 trận đấu, và tính trên mọi đấu trường tổng số bàn thắng của anh là 30 bàn, nhưng nhưng vẫn bị lu mờ bởi Lionel Messi, người đã ghi 34 bàn thắng để đoạt lấy danh hiệu Pichichi. Anh thậm chí còn không thể kết thúc ở vị trí thứ hai trong danh sách vua phá lưới: Gonzalo Higuaín với 27 bàn đã ngồi ở vị trí này.

Mặc dù trắng tay, nhưng sự khởi đầu của Cristiano ở Real Madrid thật sự quá ấn tượng. Theo một cách nào đó, anh đã trở lại là một cầu thủ của những màn trình diễn. Rất nhiều bàn trong số những bàn thắng mà anh ghi được ở đây hoàn toàn là dựa vào nỗ lực cá nhân. Xét riêng về những pha solo và những quả sút phạt, đây là mùa giải hay nhất của anh. Sự tự do mà Pellegrini trao cho anh đã tạo điều kiện cho Ronaldo tìm thấy sự cân bằng giữa những pha dứt điểm uy lực và các tình huống đi bóng như múa balletic. Cristiano của ngày hôm nay có thể là Cristiano xuất sắc và hoàn thiện nhất, nhưng mùa giải 2009-2010 mới là mùa giải mà anh ghi được những bàn thắng đẹp nhất.

Jose Mourinho đến vào mùa hè năm tiếp theo. Khởi đầu cho một giai đoạn mới trong sự tiến hóa của Cristiano. Nổi tiếng với phương pháp tiếp cận các trận đấu của mình, Mourinho thiết lập một hệ thống mang tính công thức hơn, trong đó Cristiano nhận một vai trò cụ thể hơn, hạn chế hơn. Giờ đây anh được biết đến là một cầu thủ chạy cánh trái, nhưng khá khó khăn để có thể định nghĩa về vai trò của anh trên sân. "Chúng tôi cố gắng để tìm ra một vị trí thoải mái nhất cho Cristiano", Mourinho nói vào năm 2011. “Và luôn có những cuộc tranh luận về vai trò của cậu ấy. Cậu ấy là một tiền đạo? Tôi không nghĩ thế. Tôi nghĩ cậu ấy rất xuất sắc trong các tình huống một-đối-một với hậu vệ đối phương. Cậu ấy là một cầu thủ chạy cánh? Không, cậu ấy là một cây săn bàn, hãy tưởng tượng nếu bạn là một cầu thủ chạy cánh, bạn có thể ghi bao nhiêu bàn mỗi mùa; 6 bàn ư? Tôi nghĩ cậu ấy là sự kết hợp giữa cả hai vị trí đó. Cậu ấy có tất cả mọi thứ.

Sự đánh giá này là hoàn toàn chính xác vào thời điểm Mourinho mới tới. Nhưng rồi mọi thứ hoàn toàn thay đổi. Từ bỏ những pha solo, Cristiano ngày càng giống một tiền đạo: Ít màu mè hơn, ít biểu diễn hơn, trực diện hơn, tàn nhẫn hơn, hiệu quả hơn, chạm bóng ít hơn và ghi bàn nhiều hơn. Dưới thời Pellegrini, các đồng đội thường chuyền bóng cho Ronaldo và chờ anh tạo ra phép màu. Còn Mourinho thì xây dựng một đội bóng để đặt Cristiano vào những tình huống lý tưởng, có thể là một pha một đối một, một quả tạt vào cột xa hoặc một đường chuyền chết người. Ronaldo đã hoàn thiện hơn nữa khả năng bứt tốc, phản xạ và cảm nhận thời gian. Anh trở thành cầu thủ di chuyển không bóng xuất sắc nhất thế giới, bậc thầy của những cú đánh đầu và những pha dứt điểm một chạm.

Hệ thống của Mourinho được xây dựng xung quanh Cristiano. Với sơ đồ 4-2-3-1, Real Madrid là một tập thể chơi phản công hoàn hảo: Mesut Ozil ở giữa, Di Maria cánh phải, Xabi Alonso và Sami Khedira tạo thành cặp đôi tiền vệ trung tâm ở phía sau. Trong quá trình chuyển đổi từ phòng ngự sang tấn công, Mourinho sẽ chơi tấn công với bốn cầu thủ. Cristiano và Di Maria dâng cao, Ozil cũng vậy, trong khi đó, tiền đạo cắm duy nhất - Higuaín hoặc Benzema - sẽ chạy cắt ngang hàng thủ. Ozil sẽ là chìa khóa then chốt cho cuộc phản công. Cầu thủ người Đức là một tiền vệ hết sức tinh tế và ranh mãnh, những đường chuyền của anh có tính thời điểm và điểm rơi không giống bất kỳ ai. Kết hợp với sự bùng nổ của Cristiano và Di María, Real Madrid gần như là một con quái vật không thể ngăn cản mỗi khi họ tổ chức phản công. Những đường chuyền cực kỳ chuẩn xác và sắc bén, từng pha di chuyển được tính toán đầy kĩ lưỡng. Họ hủy diệt đối thủ với nọc độc và tốc độ của một con rắn hổ mang.

Ronaldo ngày càng xuất sắc. Mùa giải 2010/2011, anh ghi 40 bàn tại La Liga và 56 bàn trên mọi đấu trường; mùa giải 2011/2012, anh có cho mình 46 bàn thắng ở La Liga và 60 trong cả mùa giải; mùa giải 2012/2013 là 34 bàn trong giải quốc nội và 55 bàn trong mọi giải đấu. Một hiệu suất vô cùng ấn tượng. Một phân tích các pha dứt điểm của anh mùa 2011-12 đã phản ánh sự tiến hóa vượt bậc của cầu thủ này: trong 32 bàn từ những tình huống mở - 12 quả phạt đền và 2 pha sút phạt được loại ra, 20 bàn là từ những cú dứt điểm đầu tiên của Ronaldo trong trận. Nguyên nhân rất rõ ràng. Mourinho đã bố trí một lối chơi để Ronaldo nhận bóng trong vòng cấm và đằng sau hàng thủ đối phương. Anh không còn phải tự giải quyết tình huống bằng những pha đi bóng nữa. Anh sẽ ghi bàn nhờ vào sự nhạy bén, tốc độ và khả năng bậc nhảy vượt trội hơn bất kì hậu vệ nào ở La Liga mà anh đang sở hữu.

Có quan điểm cho rằng yếu tố mạnh nhất của Cristiano không phải là kĩ thuật, nghe có vẻ khá kì lạ. Nhưng đó là sự thật. Nhân tố X của đã góp phần lớn nhất trong sự thành công của anh chính là sức mạnh của ý chí và thể chất. Trên sân cỏ, sự tập trung của anh thậm chí có thể sánh ngang với Van Nistelrooy. Anh đánh hơi thấy những cơ hội nhanh hơn bất kì ai, cực kì bền bỉ và không bao giờ bị phân tâm. Ngoài sân cỏ, Cristiano có một lối sống rất kỉ luật. Mourinho, mặc dù đã có một vài xích mích với anh trong mùa giải cuối cùng của ông ở Santiago Bernabeu, nhưng vẫn thẳng thắn nhận xét: “Cristiano là cầu thủ chuyên nghiệp nhất mà tôi từng làm việc cùng.”

Carlo Ancelotti, trong buổi nói chuyện với tờ Financial Times đã tỏ ra vô cùng khâm phục với lối sinh hoạt rất chuyên nghiệp của Cristiano. 1 năm trước đó, trợ lý của Ancelotti, Paul Clement, đã tiết lộ một vài thông tin: “Sau mỗi trận ở đấu trường châu Âu, Real thường đáp chuyến bay trở về Madrid lúc 3h. Trong khi các đồng đội vội vã trở về nhà sau hành trình mệt mỏi, Ronaldo lại ngâm mình trong bồn nước đá ở phòng tập. Cậu ấy muốn cơ thể nhanh chóng hồi phục”, ông nói với tờ The Guardian. “Một lần khác, chúng tôi trở về từ Istanbul,cậu ấy ngay lập tức đến tìm gặp chuyên gia massage lúc 6 giờ sáng để chăm sóc bản thân sau chuyến đi dài từ Istanbul.

Nền tảng thể chất đã được tập trung rèn luyện từ những ngày còn ở Manchester United của Cristiano được cải thiện nhiều hơn nữa ở Real Madrid. Mùa 2011-12, trong một trận gặp Atlético Madrid, Real Madrid giành lại bóng sau một tình huống phòng ngự phạt góc và tổ chức phản công. Cristiano, sau khi tham gia vào tình huống phòng ngự, đã chạy hết chiều dài sân để dứt điểm (anh sút bóng đập cột). Sau đó, người ta được biết anh đã chạy 96 mét chỉ trong 10 giây. Kỷ lục thế giới của Usain Bolt lúc bấy giờ là 100 mét trong 9,58 giây.

Năm 2011, Cristiano đã tham gia vào một cuộc xét nghiệm trong phòng thí nghiệm của Đại học Chichester, ở Anh. Tại đây, anh đã cho thấy mình có thể nhảy cao đến 78 cm, cao hơn so với một cầu thủ trung bình ở giải bóng rổ nhà nghề Mỹ NBA đến 7 cm. Sau đó, vào mùa giải 2012-2013, trong hiệp 1 trận đấu ở vòng 16 đội Champions League gặp Manchester United tại Santiago Bernabéu, anh đã bật cao hơn Patrice Evra để đánh đầu từ một quả tạt. Trong giờ nghỉ giữa hiệp, Ferguson đã tỏ ra rất tức giận với Evra khi để cho Cristiano ghi bàn. Nhưng khi ông xem lại pha quay chậm, ông đã thôi không trách móc hậu vệ người Pháp nữa. “Xương bánh chè của cậu ta ngang với đỉnh đầu Evra”, Ferguson nói. “Ngay cả Messi cũng không làm được thế”.

Những so sánh về số liệu thống kê giữa Cristiano và Messi thường khiến cho người ta quên mất một sự khác biệt vô cùng lớn giữa hai người. Trong khi lối chơi của Messi được dựa trên việc có bóng thì Cristiano lại dựa trên khả năng di chuyển không bóng. Xét về kĩ thuật, Messi là độc tôn với khả năng quan sát và bản năng làm bàn tự nhiên, gần như bẩm sinh. Vùng hoạt động của Messi là ở dưới mặt đất, với bóng trong chân và được thúc đẩy bởi niềm đam mê chơi bóng. Anh là đại diện cho sự tinh khiết của bóng đá. Cristiano không có tài năng bẩm sinh, nhưng bù lại, ở anh có sự bền bỉ, đặc biệt là tinh thần cầu tiến không ngừng nghỉ. Tài năng của Messi là bẩm sinh, còn tài năng của Ronaldo là qua việc luyện tập. Nếu Messi là một nghệ sĩ, thì Cristiano là một cỗ máy. Nếu Messi là câu chuyện về một thiên tài, thì câu chuyện của Cristiano là về sự nỗ lực không ngừng để chạm đến vinh quang.

Nhà báo Matthew Syed, làm việc cho tờ Times, đã viết vào đầu năm 2014 rằng "Có cái gì đó cực kì đẹp về Ronaldo, vượt lên trên tất cả các số liệu thống kê và những bàn thắng. Đó là về sự đối xứng hoàn hảo của đôi chân anh. Đó là cảm nhận về từng chiều kích - đi bóng, chuyền bóng, sút bóng, hay bật lên để tung ra những quả đánh đầu dũng cảm, giống như tiếng sét trên chấm penalty trong trận gặp Roma tại tứ kết Champions League năm 2008.

Đó là sự cân bằng tuyệt đối và vẻ đẹp thể thao. Bạn hầu như có thể nói rằng về phương diện bóng đá, Ronaldo là hoàn hảo. Anh ấy chính là Vitruvius man của thế giới bóng đá”.

The Vitruvian Man, là bức họa nổi tiếng của Leonardo Da Vinci, vào khoảng năm 1490, bức tranh mô tả về sự tương quan giữa tỷ lệ của cơ thể người hoàn hảo và hình học. “Có thể nói rằng về mặt thể chất, anh ấy là hoàn hảo”, Clegg nói về Cristiano. “Từ chiều cao tới vẻ đẹp tự nhiên của cơ thể, cấu trúc các cơ bắp, lượng chất béo trong cơ thể, khả năng chịu đựng, sự linh hoạt, sức mạnh và năng lượng - chúng là sự cân bằng đến hoàn hảo”.

Cristiano tiếp tục tiến xa hơn nữa dưới sự dẫn dắt của Carlo Ancelotti. Năm 2014, anh giành danh hiệu Ballon d’Or lần thứ hai trong sự nghiệp, và giờ đây năm 2016, danh hiệu này một lần nữa lại thuộc về anh. Một mùa giải đáng kinh ngạc của Cristiano và không ai có thể phủ nhận việc đây là một trong những mùa giải thành công nhất trong sự nghiệp của anh. Một năm bội thu của cầu thủ người Bồ. Ước mơ mà anh ấp ủ từ khi còn là một cậu bé ở Madeira nay đã thành hiện thực.

Người ta thường nói trụ lại trên đỉnh cao vinh quang còn khó hơn gấp vài lần so với việc vươn lên đó. Với Ronaldo điều đó càng đúng. Khát khao trong anh chưa bao giờ giảm bớt. Động lực của anh hoàn toàn mang tính cá nhân. Dù cho anh có nói gì về cái gọi là “thi đấu vì tập thể” đi nữa, thù những gì Ronaldo làm, thật rõ ràng, là để tạo dựng các kỷ lục, ghi bàn, để được lưu tên trong lịch sử, để được trở thành một huyền thoại. Toàn bộ năng lượng của anh đều được hình thành từ những tham vọng khủng lồ ấy.

Không nhiều người có tham vọng lớn như vậy. Thiery Henry, khi còn ở đỉnh cao phong độ, là một người chơi bóng vì tình yêu với môn thể thao này chứ không phải là vì những danh hiệu cá nhân. Giống như người thầy của mình, Arsene Wenger, anh luôn khao khát về thứ bóng đá hoàn hảo nhất. Anh sẵn sàng lui về để hỗ trợ phòng ngự vì muốn đội bóng có một trận đấu giữ sạch lưới và sẽ trở nên tức giận khi những người khác không làm như vậy. Đối với anh, bóng đá là nghệ thuật. Khi Arsenal đã dẫn trước và thời gian sắp hết, Henry sẽ làm chậm nhịp độ trận đấu lại để đảm bảo kết quả và không thèm quan tâm đến việc liệu mình có thể ghi thêm bàn thắng hay không.

Đối với Ronaldo, bàn thắng cuối cùng trong một chiến thắng 6-0 cũng mang tính chất không khác gì bàn thắng mở tỉ số vậy. Sự tập trung của anh vì thế không bao giờ giảm bớt, và sự hiệu quả cũng thế, cho dù là trong 15 phút cuối cùng. Trong trận đấu với vào Elche năm ngoái, Real Madrid nghiền nát đối thủ với tỷ số 4-1, Cristiano, dù cho đã ghi được một hat-trick trong trận đấu đó, nhưng anh vẫn tỏ ra vô cùng tức giận với chính bản thân khi đã bỏ lỡ một tình huống ngon ăn. Trong một trận đấu khác, đối đầu với Athletic Club, bóng trúng vai cầu thủ người Bồ và lăn vào lưới. Một bàn thắng hoàn toàn vô nghĩa: Real Madrid khi đó đã dẫn trước đến 4-0 và đồng hồ đã ở phút 80. Nhưng không, với anh thì khác. Anh chạy như điên về phía cột cờ phạt góc, cười toe toét, và đã ăn mừng đầy phấn khích. Nếu những cầu thủ khác, như Thierry Henry chẳng hạn, ghi một bàn như thế, họ sẽ chỉ cảm thấy xấu hổ.

Cristiano chưa bao giờ ngừng tham vọng, chưa bao giờ cảm thấy tự thỏa mãn với bản thân. Đó là đức tính tốt nhất của anh.

"Tôi đã từng làm việc với rất nhiều cầu thủ xuất sắc như Roberto Donadoni và Zinedine Zidane, nhưng Ronaldo là một trường hợp rất đặc biệt, chính sức mạnh tinh thần đáng kinh ngạc của cậu ấy là thứ đã giúp cậu ấy vươn đến những đỉnh cao", Queiroz nói. “Cristiano sở hữu tất cả các phẩm chất của những huyền thoại mà tôi từng làm việc cùng, thậm chí có một vài phẩm chất còn tốt hơn, đó chính là sự kiên trì của cậu ấy. Từ lúc chỉ là một thằng nhóc 17 tuổi, cậu ấy đã luôn làm tôi rất kinh ngạc bằng tính cách của mình: Cầu toàn, ám ảnh với sự hoàn hảo và chưa bao giờ cảm thấy đủ, chưa bao giờ cảm thấy thỏa mãn với bản thân. Cậy ấy là người xuất sắc nhất.