Jérôme Boateng: Làm thế nào để trở thành một hậu vệ

By Nguyễn Nam Khánh | Thứ 6 - ngày 23/12/2016

(Bút kí của chính Jérôme Boateng được đăng tải trên http://www.theplayerstribune.com với tựa đề: What you don’t know about: Being a Defender.)

Theo bạn đâu là cách tốt nhất để tìm hiểu về việc: Một hậu vệ sẽ làm những gì ở trên sân? Đầu tiên, hãy trở thành một tiền đạo. Tôi nói nghiêm túc đấy. Ít nhất đối với tôi là thế. Có thể xem đây là một cơ duyên.

Năm 14 tuôi, tôi đá ở hành lang cánh trái của đội trẻ Berlin … Cho đến một ngày cả đội phải đến Thụy Điển để tham dự một trận đấu khi mà toàn bộ những cầu thủ chơi ở hàng phòng ngự đều dính chấn thương.

“Okay, Jérôme, chịu khó đá hậu vệ một hôm nhé nhóc.”, HLV của tôi nói.

Chắc chắn rồi. Tại sao không? Tôi đã là một cầu thủ tấn công từ khi mới lên 6,  nên chuyện này không khác gì một kế hoạch tuyệt mật. Một bí mật. Tôi đã xâm nhập vào lối tư duy của các tiền đạo. Tôi biết thừa họ muốn đi đâu, muốn làm gì và sẽ làm như thế nào. Kinh nghiệm đó chính là nền tảng cho cách mà tôi chơi ở vị trí hậu vệ cho đến tận bây giờ.

Nhưng với những ai chưa biết được bí mật này, cho phép tôi chia sẻ với các bạn những kinh nghiệm mà tôi đã học được trên sân cỏ.

Ai cũng biết, nhiệm vụ của tôi trong trận đấu là ngăn chặn những cơ hội có thể ghi bàn của đối phương. Nhưng cụ thể hơn là gì ? Nó không chỉ đơn thuần là dựng lên một bức tường để chắn các cú sút (đương nhiên đây cũng là một trong những việc mà tôi phải làm, nhưng chúng ta sẽ bàn đến nó sau). Nó là từng pha di chuyển, từng đường chuyền, từng cú tackle bóng, từng cú phá bóng, từng pha bọc lót - tất cả mọi thứ tôi làm trên sân đều là một yếu tố quan trọng tạo thành công việc của một hậu vệ. Mọi quyết định đều là một phần nhỏ trong chiến lược tổng thể của cả đội, để chắc chắn rằng đối phương sẽ không thể ghi bàn.

Mọi thứ bắt đầu với việc “nói chuyện” với những người xung quanh tôi. Giao tiếp - không phải điều gì quá bất ngờ – đây là một việc vô cùng quan trọng trong công tác phòng ngự. Thông thường ở Bayern, chúng tôi sẽ chơi với ba hoặc bốn hậu vệ, và trong bất kì sơ đồ nào thì tôi cũng đều chơi ở vị trí trung vệ. Điều này đồng nghĩa rằng tôi sẽ phải nói chuyện rất nhiều với những người bên cạnh tôi, với những tiền vệ trước mặt chúng tôi về hướng mà chúng tôi muốn đưa bóng lên. Cường độ giao tiếp sẽ thay đổi rất nhiều khi tôi chơi cho ĐTQG Đức. Ở đội tuyển, tôi chỉ có thể gặp các đồng đội vài tháng một lần, vì thế chúng tôi cần nói chuyện nhiều hơn nữa. Còn với các đồng đội tại Bayern, tôi đã làm việc hàng ngày với họ, nên tôi biết chính xác những gì họ sẽ làm, những gì họ sẽ không làm, những gì họ muốn và cách mà họ sẽ di chuyển khi tấn công và phòng thủ, hay thậm chí cả việc  nên chuyền bóng đến chân trái hay chân phải của họ. Nhìn chung, chúng tôi đã hoàn toàn đồng bộ với nhau trên sân, nên không cần phải giao tiếp quá nhiều như khi ở đội tuyển.

Nhiệm vụ ngăn chăn đối phương ghi bàn trong một trận đấu dường như kéo dài vô tận. Ngay sau khi chúng tôi chặn đứng thành công một đợt tấn công của đối thủ thì dù thể nào đi nữa đợt tiếp theo cũng sẽ diễn ra. Tôi thường là người nhận bóng đầu tiên sau thủ môn, khi đó tôi sẽ có nhiệm vụ  kéo giãn đối thủ để mở rộng sân chơi. Một phần quan trọng trong đó là phát động phản công nhanh. Vì vậy, đối với tôi, cho dù là tự giành lại bóng hay nhận bóng từ một đồng đội khác, tôi sẽ lập tức tìm cách để đưa nó đến chân của các tiền đạo. Họ là những người chơi cao nhất trên sân, nếu có thể giao bóng đến cho họ, sân chơi sẽ mở ra và một đợt phản công sẽ bắt đầu cho đội của tôi. Việc này khó khăn hơn bạn nghĩ nhiều đấy, vì đa số những đội bóng ở Bundesliga thường có lối chơi nặng về phòng ngự. Ngay khi tôi có bóng trong chân thì đã có đến 8 hay 9 cầu thủ đối phương lui về giữ ở phần sân của họ. Vì vậy tôi sẽ phải biết chọn thời điểm nào tốt nhất để có thể tung ra một đường chuyền vượt tuyến. Chẳng có gì khó cả, phải chứ?

(Link video: những đường chuyền vượt tuyến của Boateng:

 

Nếu tôi có thể tạo ra sự liên kết đó, tôi sẽ không có thời gian để nghỉ ngơi, vì nếu bóng vượt lên tuyến trên được, tôi sẽ ngay lập tức phải tập trung đề phòng khả năng đối thủ phản công. Trong môi trường bóng đá chuyên nghiệp, quyền kiểm soát bóng giữa hai đội sẽ thay đổi một cách chóng mặt, vì vậy ngay cả khi đội bóng của chúng tôi đang dứt điểm khung thành đối phương thì tôi vẫn phải chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng tiền đạo đối thủ lao về phía của mình. Và chuyện đó sẽ diễn ra rất nhanh mà thôi, đặc biệt là khi phải đối đầu với những đội bóng như Barcelona hay Real Madrid, không còn nghi ngờ gì nữa, họ là những đối thủ khó nhằn nhất chúng tôi từng đối đầu. Bọn họ đều sở hữu cho mình một bộ ba tấn công đáng gờm và hoạt động một cách rất trơn tru.

Vậy bạn sẽ làm gì khi những gã như Messi, Ronaldo hay Neymar đang lao đến bạn với tốc độ bàn thờ.

Bạn sẽ phải đánh giá tình huống chiến thuật. Nhớ là phải thật nhanh.

Tôi có được bọc lót bởi một hậu vệ khác ở phía sau không? Nếu có, tôi có thể chấp nhận rủi ro bị qua mặt để lao lên tranh chấp hoặc tackle bóng. Nhưng nếu không thì sao? Hãy thật bình tĩnh, đừng liều lĩnh. Hãy tìm mọi cách để làm giảm tốc độ của pha bóng đó lại bằng cách lựa chọn vị trí, hi vọng có thể câu thêm một chút thời gian để đồng đội có thể lui về kịp lúc và thiết lập hệ thống phòng ngự.

Với Ronaldo hay Messi, dù cho bạn có chuẩn bị kĩ càng đến thế nào đi nữa thì cũng sẽ là cả một vấn đề vô cùng khó nhai khi một trong hai người này lao vào bạn với không gian mở xung quanh. Họ quá nhanh. Neymar và Messi là những cầu thủ có trọng tâm thấp, khả năng xoay sở của họ vô cùng tuyệt vời và cực kì nhanh chóng, vì vậy sẽ rất khó khăn với những hậu vệ như tôi, những người cao to ( Tôi cao 1m92). Còn Ronaldo, anh ta cũng cao to, nhưng đồng thời cũng sở hữu tốc độ đáng kinh ngạc, có sức mạnh và khả năng không chiến xuất sắc. Bạn không thể lười biếng hoặc mất bình tĩnh trước những cầu thủ như thế, bởi nếu có thái độ như vậy, họ sẽ đánh bại bạn và ghi bàn một cách dễ dàng. Đối mặt với họ, dù chỉ một sai lầm nhỏ thôi, bạn cũng sẽ phải trả giá. Không chỉ là vấn đề về kĩ thuật hay tốc độ, là một hậu vệ bạn phải thật tự tin. Ronaldo, Messi, Luis Suarez và Neymar, họ có khả năng đánh hơi được sự sợ hãi của đối phương. Nếu để cho họ biết bạn đang sợ, chỉ một động tác nhỏ thôi, họ sẽ hoàn toàn bóp nát bạn. Vì vậy, hãy luôn giữ một cái đầu lạnh khi đối đầu với họ.

Sự tự tin là một yếu tố rất quan trọng trong công việc của tôi.

Đây cũng là thứ ngày càng tăng lên sau những năm tháng chơi bóng đỉnh cao của tôi: Tôi tự tin hơn và bình tĩnh hơn. Tôi biết khi nào thì nên tackle bóng, khi nào thì nên tranh chấp hay khi nào thì nên cố gắng làm chậm tốc độ của đối phương trong một pha bóng. Hồi trẻ, mỗi lần đội nhà mất bóng, tôi chỉ muốn lùi về càng nhanh càng tốt, và sau đó lại phạm những sai lầm ngu ngốc. Tư duy chơi bóng kiểu ấy chẳng giúp ích gì ở Champions League cả. Tốc độ của trận đấu quá nhanh và mọi sai lầm ngu ngốc đều có thể dẫn đến bàn thua.

Và trong trường hợp đội của tôi bị thủng lưới trước, đây là một trong những quy tắc của tôi: Không được mất tinh thần. Tôi không thể có lối suy nghĩ kiểu, Ôi, lạy chúa! Đến đây, đến đây! Mau mau! Chúng ta phải ghi bàn! Một trận đấu có 90 phút. Ngay cả khi thời gian đã bước sang phút 80 hay thậm chí là phút bù giờ, bạn vẫn có thể tạo ra phép màu nếu giữ vững được sự bình tĩnh.

Bây giờ, chúng ta sẽ bàn sang thứ mà bất cứ ai cũng thích thú trong công việc của một hậu vệ: Những pha Tackle bóng.

Video những pha tackle bóng của Boateng:

Điều quan trọng nhất của tackle bóng chính là thời điểm. Trước khi tung ra một cú tackle bóng, tôi phải chắc chắn 100% rằng mình sẽ đoạt lại được bóng sau pha tackle đó. Nếu không, tôi sẽ chỉ áp sát tiền đạo. Sẽ không đáng chút nào nếu tôi phải nhận một thẻ đỏ và làm đội nhà lâm vào khó khăn khi phải chơi thiếu người. Tất nhiên, phần khó khăn nhất của Tackle bóng là bạn sẽ chỉ có 2 giây để đưa ra quyết định. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, trong đầu bạn phải giải quyết hàng tá câu hỏi: Có nên tackle bóng không? Chắc chắn rồi chứ? Hay là nên tiếp tục chạy và câu thời gian để đồng đội kịp lùi về ? Đương nhiên, sẽ không gì tuyệt vời hơn khi mà bạn là một hậu vệ và trong lúc đội nhà đang gặp áp lực, bạn với một cú tackle bóng hoàn hảo đã xua tan hoàn toàn áp lực đó.

Trong các trận đấu với Pháp, Brazil và Argentina hồi World cup 2014, tôi đã có cho mình một vài cú tackle bóng có thể gọi là hoàn hảo. Khác biệt rõ rệt với lúc mà tôi mới bắt đầu chơi cho ĐTQG vào năm 20 tuổi. Tôi nhận cả thẻ vàng lẫn thẻ đỏ. Tôi lo lắng và cố giành được một vị trí trong đội hình, rồi dẫn đến những pha tồi tệ.

Điều này giúp tôi rút ra một luận điểm sau đây: Là một hậu vệ, điều quan trong là những gì diễn ra trong đầu bạn, và điều này thì không một cầu thủ nào giống nhau cả. Với một số người, dù hơi đau một chút, dính phải một chấn thương nhẹ hoặc không đủ 100% thể lực, họ vẫn cho rằng mình ổn. Nhưng đối với tôi, tôi phải tập trung  một cách tối đa. Ví dụ nếu đầu gối tôi bị đau hay cuộc sống ngoài sân cỏ của tôi gặp phải một số vấn đề nào đó, tôi biết chắc mình sẽ không thể chơi với 100% khả năng. Thành thực mà nói, với bất kì ai hay bất kì ngành nghề nào cũng vậy, không bao giờ có thể làm việc tốt nếu đang phải lo nghĩ đến một vấn đề nào khác ngoài công việc đang làm. Và đó là lúc mà mọi thứ có thể sụp đổ: Tôi sẽ có một cú tackle bóng tồi, tôi sẽ chậm trễ khi đưa ra quyết định trong một tình huống. Tôi không thể chơi với phong độ tốt nhất.

Tất cả những gì tôi đề cập ở trên là về việc phòng ngự khi bóng còn lăn trên sân. Bây giờ, chúng ta sẽ nói về 50% còn lại trong công việc của tôi: Những tình huống bóng chết.

Tôi chắc rằng bạn đã nhìn thấy cảnh những nhóm hậu vệ xếp thành một hàng rào trước những quả đá phạt trực tiếp. Khuôn mặt ai cũng như đang sẵn sàng cho một cú sút như búa bổ thẳng vào mặt. Vào những lúc ấy, theo bạn, tôi nghĩ gì trong đầu? Nhận lấy một cú, vì cả đội.

Sẽ chỉ là phản xạ bình thường của mỗi con người nếu bất kì ai trong số chúng tôi muốn quay mặt đi để né cú sút. Có một lần, bóng bay thẳng vào mặt tôi, tôi bất giác nghiêng người sang một bên, sau đó bóng trúng vai và trọng tài thổi phạt vì cho rằng bóng đã chạm tay tôi (mặc dù không phải như vậy). Bạn phải học cách đứng yên đó và nhận lấy mọi thứ. Nói thật cái cảm giác khi phải chường mặt ra để chịu trận nó như l** ấy, nhưng vẫn còn những người khác đang đứng bên cạnh bạn mà.

Đặc biệt là các thủ môn. Nếu bạn là một hậu vệ, sẽ chẳng ai quan trọng với bạn hơn là anh chàng đeo găng tay đó. Anh ấy là người sẽ nói với bạn nên dựng hàng rào như thế nào. Bạn có thể nhìn thấy anh ấy la hét trên TV. Với những cú phạt góc cũng vậy, anh chàng đó sẽ là người gào thét hướng dẫn cho bạn :

"Phải!"

"Trái!"

"Nhảy lên!"

"Đừng nhảy!"

Bạn phải biết lắng nghe anh ấy trong những tình huống bóng chết như vậy.

Đối với những hậu vệ chúng tôi, các quả đá phạt là một khía cạnh đậm chất kĩ thuật nhất trong trận đấu. Chúng tôi liên tục phải di chuyển để điều chỉnh hàng rào, vì thế chúng tôi sẽ không giữ được sự tập trung hoặc để lộ ra một khoảng trống giữa mỗi người. Khi ấy, nếu bóng bay tới, người gần nhất sẽ phải lao về trước và cố phá nó đi.

Trước Barcelona hay Real Madrid, sẽ rất khó để có thể phá bóng một cách an toàn nhất. Họ rất nhanh và tàn nhẫn. Nếu tôi đang ở trong vòng cấm, tôi không thể chỉ đơn giản là phá bóng lên phía trên, khi đó họ sẽ lại có được quyền kiểm soát bóng và tiếp tục gây sức ép về phía chúng tôi.

Đó là lý do vì sao việc phá bóng cũng giống như hầu hết những công việc khác trong nhiệm vụ phòng ngự, đó là bạn phải đánh giá tình hình thật nhanh chóng. Bạn đã thấy những hậu vệ phá bóng ra ngoài đường biên và phải chịu thêm một quả phạt góc. Bạn đặt câu hỏi: Vì sao lại tạo thêm cho đối thủ một cơ hội như thế ? Câu trả lời duy nhất mà tôi có thể cho bạn biết là thường thì đó là lựa chọn tốt hơn giữa hai lựa chọn tồi.

Dĩ nhiên, điều đầu tiên mà tôi hy vọng là sẽ có thể phá bóng lên phía trên cho một đồng đội đang chờ sẵn. Nhưng khi bóng bật ra, bạn sẽ không có nhiều cơ hội xoay sở về phía trước vì bị đối thủ áp sát mà chỉ có thể xoay lưng đối mặt với khung thành đội nhà. Nhìn thì có vẻ đó chỉ là một tình huống lộn xộn, nhưng thật ra lại có rất nhiều những tính toán trong đó. Tôi thà là phải chịu thêm một quả phạt góc nữa còn hơn là để đám Messi, Neymar, Ronaldo có thêm vài giây cơ hội trong vòng cấm đội mình.

Khi bạn đang ở trên sân thì phí phạm dù chỉ một giây cũng là quá xa xỉ. Nếu được giao theo kèm một tiền đạo, tôi sẽ  phán đoán xem anh ta đang ở đâu và sẽ đi đâu. Tôi luôn cố gắng nhanh hơn anh ta một giây trước khi anh ta có thể chạm vào bóng. Chỉ cần một giây, đó là tất cả những gì tôi muốn và là thứ vũ khí lợi hại nhất của tôi.

Những thứ đó, và những ngày khi tôi còn là một tiền đạo. Tôi biết họ đang nghĩ gì trong đầu. Nếu bạn theo dõi họ thường xuyên, bạn sẽ biết được cách mà họ di chuyển và nghĩ rằng: “OK, thường thì hắn sẽ rê bóng cắt vào trong và cố gắng sút bằng chân trái.” Ví dụ thế.

Cũng giống như trò Poker, mỗi tiền đạo giỏi đều có riêng cho mình một pha xử lý sở trường. Nhưng khi bạn phải đối mặt với những người kiệt xuất, sẽ chẳng thể có một kế hoạch bí mật nào có thể chống lại họ. Điều khiến cho Ronaldo trở thành một đối thủ đáng gờm chính là việc anh ta có thể sút bóng bằng cả chân phải và chân trái. Bạn sẽ chẳng thể đoán được anh ta sẽ làm gì tiếp theo.

Đó là lý do vì sao, dù cho đã cố gắng hết mức có thể, tôi vẫn phải cảm ơn người đồng đội đã luôn hỗ trợ mình ở phía sau. Thủ môn.